Hér er að finna ýmsan fróðleik um blessaðan bjórinn, bæði til að auka skilning okkar á undraheimi bjórsins en einnig til að gera bjórdrykkjuna ögn skemmtilegri.   Það er t.d. gaman að pæla aðeins meira í þeim bjór sem maður hefur valið sér, t.d. hvernig best sé að smakka hann og hvernig á að drekka hann ... ekki bara stúta honum á 5 mínútum.  Hér verður líka farið ögn ofan í helstu bjórstíla veraldar svona til að opna augu manna fyrir öllu því úrvali sem í boði er.

Veldu hlekk hér að neðan.

Stout hvað er nú það?
Bjór er ekki bara bjór!
Helstu bjórstílar veraldar
Nokkur orð um bruggferlið
Ekki er bjór nema í glasi sé!
Að smakka og meta bjórinn
Að geyma eðalbjórinn
Nokkur hugtök úr heimi bjórsins

Bjór er ekki bara bjór!
-upp aftur-

Í augum flestra er bjór bara ein af mörgum leiðum til að komast í pínu vímu eða detta í það eins og það heitir víst!   Oft vilja menn meina að bjórinn sé ruddinn í áfengisflórunni sem drukkinn er í hallæri en slíkar staðhæfingar eru einfaldlega rangar og hrein lítilsvirðing við bjórinn og sögu hans.  
Bjórinn hefur fylgt manninum frá örófi alda og er elsta og vinsælasta áfengi heimsins.  Hann leit fyrst dagsins ljós einhverjum 7000 árum fyrir Krist í Egyptalandi til forna og Babýlon og hafa menn því haft nægan tíma til að þróa þá list að brugga bjór sem reyndar eru heilmikil vísindi.

Þó svo að það sé nákvæmnisvinna að skapa góðan bjór þá er samsetning hans í raun afar einföld, það eru aðeins fjögur megin hráefni sem notuð eru vatn, maltað bygg (sjá mynd til hliðar), humlar og gersveppur .  Með þessum fjórum grunnefnum má hins vegar töfra fram óendalega mörg afbrygði af bjór, hvert með sinn stíl og bragð
Bragð og  persónuleiki  bjórsins  mótast nefnilega eftir hlutföllum og tegund hráefna, en til að mynda eru til mörg afbrygði byggs og humla og svo nokkrar gerðir gersveppa, jafnvel vatnið skiptir máli sem er alls ekki eins allstaðar í heiminum.  Svo koma umhverfisþættir einnig við sögu, svo sem hitastig, gerjunartími og meðhöndlun byggsins svo eitthvað sé nefnt.  Sköpun bjórs er mikil nákvæmnisvinna og lítið má út af bera svo bjórinn tapi ekki séreinkennum sínum eða verði vondur.  Bruggun bjórs er því afar fíngerð vísindi og það er hér sem hæfni bruggmeistarans er reynd til þrautar.

Eins og fyrr segir er hægt að magna fram ótæmandi fjölda möguleika úr þessum fjóru hornsetinum bjórs, humlum, vatni, byggi og geri.  Reyndar er stundum notað hveitikorn að hluta til á móti bygginu svo úr verður hveitibjór en menn nota einnig önnur hráefni svo sem hrísgrjón, maís ofl.  Til að henda reiður á þennan aragrúa bjórgerða er hægt að draga bjór í dilka eftir ýmsum eiginleikum hans.   Á þann hátt er talað um bjórstíla svo sem Bitter, Indian Pale Ale, Stout, Porter, Ávaxtabjór, Lambic, Gueuze, Belgíkst sterk öl, Klausturöl og svona mætti lengi telja.
Stílarnir eru margir og ómögulegt að telja þá alla upp hér þó svo að við munum líta á þá allra helstu.  Til að einfalda þetta ögn þá er hægt að flokka alla bjóra í tvær fjölskyldur eftir gerinu sem notað er, þ.e. lagerfjölskylduna og ölfjölskylduna sem inniheldur mun fleiri bjórstíla. 


Í lager er notaður gersveppurinn  Saccharomyces uvarum sem kann best við sig í lægra hitastigi en ölsveppurinn og leitar niður að botni í gerjunartanknum á meðan á gerjun stendur.   Bruggun lagers tekur oftast mun lengri tíma en bruggun öls.  Einkenni lagers er mikill tærleiki, snerpa, elegans og ferskleiki en lager er að mínu mati mun einfaldari drykkur en ölið að gerð og frekar einsleitur. Engu að síður má finna margar gerðir lagers og þá sérstaklega í Þýskalandi en Þjóðverjar eru snillingar í lagergerð.  Það er því ekki að undra að fyrsti lagerinn fæddist í Spaten-brugghúsinu í Munchen í Þýskalandi.  Þetta var um miðja 19. öld og var sá bjór dökkur.  Þessi dökki lager varð fljótlega afar vinsæll og kærkomin tilbreyting frá ölinu í þá daga enda mun mildari og einfaldari í bragði. Ljósi lagerinn sem síðar kom bætti svo en betur og varð fljótlega vinsælasti bjórstíll veraldar og er enn í dag.
Hinn gullni lager eða Pilsner eins og hann er líka kallaður kom fyrst fram árið 1842  í Pilsen í Bæheimi sem nú er Tékkland og vakti þá strax heimsathygli. Hér var komin ný bruggaðferð sem gaf bruggaranum meira svigrúm og vald yfir gerjuninni þannig að minni munur varð á bjórnum frá einni lögun til annarrar. Bjórinn var þurrari og laus við ávaxtakeiminn sem er svo einkennandi fyrir ölið.  Í dag er pilsner/ lager lang vinsælasti bjórinn í heiminum eða um 90% af öllum drukknum bjór.  Þó svo að menn kalli ranglega allan ljósan lager "pilsner", þá er aðeins eitt brugghús, Plzensky Prazdroj (SAB), sem framleiðir ekta pilsner.  Vilji maður smakka ekta "pils" þá eru það t.d. Pilsner Urquell (sem þýðir í raun "hinn upprunalegi pilsner")  en hann fæst nú í ÁTVR á góðu verði, og svo  Gambrinus (fæst ekki á íslandi).
Auk pilsners og dökka Munchen lagersins þá eru fleiri góðir kallar í lager fjölskyldunni svo sem  Mars árstíðar bjórinn, Helles (ljós lager) sem rómaður er fyrir sinn mjúka og jafna malt karakter, hinir sterku Bock og Doppelbock bjórar og svo Dortmunder Export.


Ölið (ale) er afkomandi hins upprunalega forna bjórs frá Egyptalandi og Babýlon og á sér augljóslega mun lengri sögu en lagerinn.  Öl hefur þó verið í undanhaldi í heiminum undanfarin ár sökum gífurlegra vinsælda hins netta  lagers.  Englendingar halda þó enn fasta tryggð við hinn forna stíl en hvergi annars staðar í heiminum er neytsla öls eins mikil.  Á Bretlandseyjum er að finna aragrúa af ýmsum bjórtegundum sem bruggaðar eru með ölsveppnum  og má þar nefna hina  svörtu Státa (stout) á borð við Guinnes og svo Portara auk annarra ölgerða af öllum litum og gerðum. Belgar eru líka frægir fyrir ölið sitt en þar má finna ótrúlega  fjölbreytni af  hágæða bjór.  Belgar leggja líka mikla alúð við bruggun sína og þeir eru stoltir af hinu mikla úrvali  sem þeir geta boðið upp á. Af  belgískum bjórstílum má nefna hina dularfullu og svalandi hveitibjóra (Witbier), hinn æviforna  Lambic, fersku ávaxtabjórana (Kriek, Framboise , Faro og Peche), og svo  hina heimsfrægu og einstöku klausturbjóra (Trappist / Abbey).  Öl finnst svo vissulega um víða veröld, Þjóðverjar eru t.d. þekktir fyrir sinn hágæða hveitibjór sem er ale og Bandaríkjamenn..já ég sagði Bandaríkjamenn, þeir brugga ale eins og það væri enginn morgundagur en bandarískur sælkerabjór er víðsþekktur.

- smelltu hér fyrir yfirlit yfir helstu bjórstíla veraldar -

Nánast allt öl á það sameiginlegt að í það er notaður gersveppurinn Saccharomyces cerevisiae sem er heitgerjunarsveppur.  Það þýðir að hann nýtur sín best við hátt hitastig og gerjunin tekur skemmri tíma en hjá frænda hans S. uvarum.  Ólíkt lagersveppnum þá leitar S.cerevisiae upp í efri lög bjórsins við gerjunina og er því stundum nefndur yfirborðsgerjari.  Í sumt öl er hins vegar ekki notast við einangraðan gersvepp (eins og húsger) sem bætt er út í, heldur er villtu ger og öðrum örverum úr andrúmsloftinu boðið uppá að gæða sér á maltinu og um leið gerja bjórinn.  Í þessari örverusúpu sem samanstendur af yfir 80 örverutegundum er Brettanomyces gersveppurinn mest áberandi.   Þessi bjór sem nú er elsti fáanlegi bjórstíllinn kallast Lambic.  Lambic er hveitibjór og verður að innihalda minnst 30% hveiti (á móti byggi) til að geta kallast ekta Lambic.  Í Lambic er svo oft bætt ýmsum ávöxtum svo sem kirsuberjum (Kriek), hindberjum (Frambozen) og ferskjum (Peche) en allir þessir ávaxtabjórar eru mjög ferskir og hressandi.  Lambic er sennilega einn forvitnilegasti bjórstíllinn en það sem gerir hann svona spennandi fyrir utan að vera elsti bjórstíll í heimi er hvernig hann er bruggaður upp á gamla mátann fyrir opnum tjöldum.  Ferlið er allt mjög náttúrulegt, en að sjálfgerjuninni lokinni er grænum bjórnum hellt á gamlar eikartunnur þar sem hann gerjast með aðstoð örveranna (villt ger).  Tunnurnar eru settar í kjallara sem er látinn alveg óhreyfður, þar eru kóngólóavefir um allt, en köngulærnar koma í veg fyrir að flugur komist í sætan bjórinn.  Tunnurnar eiga stóran þátt í að gefa Lambic sitt sérstaka bragð en örverusúpan kemur líka við sögu, í raun er aldrei hægt  að vita með vissu hvernig hver lögun muni bragðast.  Það fer nefnilega allt eftir örverusamsetningunni sem gerjar bjórinn hverju sinni.

Helstu bjórstílar veraldar
-upp aftur-

Hér að neðan eru þau nöfn sem ég hef notað yfir bjórstílana en það ber að athuga að þetta eru alls ekki löggiltar skjalaþýðingar!

Ávaxtabjór :
Ávaxtabjór er oftast öl sem er bruggað með ávöxtum af ýmsum toga.  Algengt er að nota kirsuber, hindber, sólber og jarðaber en fleiri ávextir eru einnig notaðir.  Berin eru bætt út í bjórinn á meðan gerjun stendur og bjórinn dregur þannig til sín ferskan berjakeiminn.  Ávaxtabjór er oftast léttur, mildur og svalandi bjór sem stundum er pínu sætur en getur einnig verið þurr.  Algengt er að grunnbjórinn í ávaxtabjór sé hinn svo kallaði villibjór eða Lambic.

Abbaye Öl  - Klausturöl :
Abbaye þýðir klaustur og er notað yfir belgískan bjórstíl sem bruggaður var í klaustrum í gamla daga til að hjálpa munkunum í gegnum föstuna. Í dag er ekki allt klausturöl ekta klausturöl, í þeim skilningi að það sé bruggað í klaustrum af raunverulegum munkum.  Til að greina á milli ekta og óekta klausturöls er orðið Trappist sett á það öl sem bruggað er af munkum innan veggja klaustranna. Trappist nafnið er einnig tilvísun til Trappist munkanna sem brugga bjórinn.  Þetta er þó allt klausturöl í þeim skilningi að það er bruggað á sama hátt og það er yfirleitt mjög sterkt (hvað alkóhól varðar), bragðmikið, stundum sætt og oft dálítið frúttað (þurrkaðir ávextir, bananar ofl).
Klausturöl er nær eingöngu framleitt í Belgíu en þó eru undantekningar.  Í dag eru aðeins til 7 klaustur í heiminum sem brugga hið raunverulega Trappist öl, Chimay, Orval, Rochefort, Westvleteren, Westmalle og Achel sem öll eru í Belgíu og loks La Trappe sem er hollenskur.

Dæmi um klausturbjóra : Leffe Blond-og  Leffe Bruin

Altbier - Gamli bjór :
Alt þýðir gamall á þýsku og er notað yfir bjórstíl (t.d. Dusseldorfer alt) í Þýskalandi sem er bruggaður með gömlu aðferðinni þ.e.a.s. eins og bjórinn var bruggaður fyrir 19. öld þar í landi. Alt bjór er bruggaður með öl-sveppnum Saccharomyces cerevisiae og er því Öl. Bjórinn var geymdur í ísköldum hellum í langan tíma að gerjun lokinni til að draga úr hinum frúttaða eiginleika ölsveppsins.  Á þann hátt má segja að Altbier líkist dálitið lagernum í bragði.  Alt er auk þess oftast ögn rammur með ríkulegu humalbragði.

Barley Wine - Vín bjór:
Þetta er breskur bjórstíll (British strong ale) sem tilheyrir Öl-fjölskyldunni og er afar sterkur og svipar að því leiti til víns.  Alkóhólmagnið getur verið frá 6 og upp í 12 % þannig að menn eru að fá eitthvað fyrir sinn snúð hér.  Oftast er bjórinn rauðleitur eða koparlitaður (amber).  Barley Wine eru góðir bjórar til geymslu og batna  með aldrinum.

Belgískt sterköl (gullið eða dökkt):
Stíll þessi sem upphaflega varð til þegar Duvel leit dagsins ljós (gullið sterköl) inniheldur afar þróttmikla bjóra.  Þetta eru yfirleitt alkóhólríkir bjórar (frá 7 til 12%) sem kemur frekar fram í hita en áfengisbragði en stundum verða menn þó alkóhólsins varir á tungu.  Sterkölið er afar margslunginn bjór og heilmikið verkefni fyrir bragðlaukana og ennfremur er fylling mjög góð.  Einkennandi fyrir stílinn er stór mjúkur og "fluffy" froðuhaus sem varir mjög lengi.  Flestir eru þessir karlar svo ávaxtaríkir (frúttaðir) og oft vel humlaðir.

Dæmi : Duvel

Berliner Weisse:
Berliner Weissbier er eins og nafnið bendir til hveitibjór sem bruggaður er í Berlín.  Bjórinn er bruggaður með ölsveppnum ásamt bakteríunni lactobacillus sem gefur bjórnum sinn sýrða karakter.  Berliner Weisse eru ljósir eða gulir og mattir með froðu sem staldrar stutt við.  Súrt sítrónubragð eða lime er einkennandi fyrir stílinn og humlar eru nánast fjarverandi.  Þetta eru afar ferskir bjórar með mikið gos og lágt alkóhólinnihald (oftast í kringum 3%).  Stundum hefur maður heyrt stílnum vera líkt við kampavín bjórheimsins sem er alveg ágætis samlíking.  Í Berlín tíðkast það að menn fái slettu af sýrópi út í bjórinn til að draga úr súru bragðinu og skapa jafnvægi.

Bitter - Bitur :
Bitter eða Bitur eins og ég kalla hann er afar humlað enskt öl sem oftast er selt af krana.  Nafnið er til komið sökum biturleika frá humlunum en þó er bjórinn alls ekki of rammur/bitur.   Oftast má svo greina smá sýrðan keim í restina.   Litur er frá því að vera brons og allt upp í dökk koparlitaður!  Hinn hefðbundni bitur er með um 3.75 - 4 % alkhól innanborðs en sérstakur bitter (special eða best bitter) getur verið frá 4.4 - 7.5 %.

Bock :
Þýskt nafn á bjór sem upprunalega þjónaði tilgangi fljótandi brauðs hinna fastandi munka líkt og klausturölið í Belgíu (ekki slæmt að fasta í þá daga).  Bock sem upprunalega kemur frá Þýskalandi er alkóhólríkur, maltaður og oftast dökkur bjór af  lager gerð en getur einnig verið sterkur hveitibjór.  Bock var bruggaður á haustin eða veturna og svo drukkinn á vorin.  Doppel Bock er svo "tvöfaldur" Bock eða einfaldlega mjög sterkur Bock.

Dæmi um Bock : Paulaner Salvator

Brown Ale - Brúnöl :
Þetta er enskur stíll sem inniheldur bjór sem oftast er rauður eða brúnn að lit.  Oftast minna alkóhól en í t.d. porter og með meðal til fulla fyllingu.  Hentar vel með eplaböku, svínasteik með brúnni sósu, cheddar osti, nautasteik ofl.

Cream Ale - Rjómaöl :
Þessi stíll sem upprunninn er frá Ameríku hljómar afskaplega djúsí ekki satt? Hins vegar er í raun ekkert sem minnir á rjóma í þessum stíl og skil ég ekki alveg hvaðan nafnið kemur.  Rjómaöl er eins og nafnið gefur til kinna bruggað með ölsvepp en svo er bjórinn látinn eldast í kulda líkt og lager. Stundum er jafnvel lager blandað saman við ölið.  Útkoman  er  svo milt, gyllt, fullskrokka öl eða fölöl (pale ale).

Dæmi um Cream Ale : Reds Eric's Cream Ale

California Common - Kaliforníu klassík : Stíll þessi á uppruna sinn að rekja til 18. aldar í Kaliforníu þar sem bruggarar lifðu við skort á kælimöguleikum.  Þeir brugguðu bjór sinn með lager geri en við hátt hitastig eins og tíðkast með öl ger. Útkomann er því bjór sem minnir enn á lager en með ávaxtakeiminn sem einkennir ölið.

Dortmunder Export - Dortmúndari :
Hér er á ferð mjög vinsæll bjórstíll sem upprunalega var bruggaður á svæðinu í kringum borgina Dortmund í Þýskalandi.  Dortmúndarinn er oftast fullskrokka eðal lager sem liggur einhvers staðar á milli þurra þýska pilsnersins og sætari maltaða Munchen helles bjórsins.  Viðskeytið "export" þýðir ekki að bjórinn sé útfluttningsvara heldur bendir einungis til þess að þetta sé eðal lager eða premium lager eins og það kallast (í góðum gæðaflokki).

Eisbock - Ísbokk :
Þetta er lager sem búinn er til með því að frysta bock að gerjun lokinni.  Þetta er í raun ansi sniðug leið til að búa til alkóhólríkan bjór því ísinn er fjarlægður, sem er að mestu vatn, og eftir stendur mun sætari, þyngri og sterkur alkóhólríkur bjór.  Maður ætti að geta búið til svona bjór heima í frysti eða hvað?  : )

Faro - Faró :
Faró er einn af þessum dularfullu belgísku bjórum sem sprottnir eru af hinum svo kallaða Lambic stíl. Faró er fölur eða brúnn Lambic sem upprunalega var framreiddur af krana á svæðunum í kringum Brussel.  Þessi bjór er gerjaður af viltu geri og örverum og svo endurgerjaður með kandís eða karamellu, afurðin er svo líflegur, örlítið sætur en þó súr bjór með ögn vínlegan karakter.  Gott dæmi er Frank Boon Pertotale.  Faró er mjög erfitt að nálgast í dag en þessi bjórstíll er í útrýmingarhættu og er aðeins hægt að fá í Belgíu.

Dæmi : Mort Subit Faro

Framboise - Frambósen :
Framboise er einn af hinum hressandi ávaxtabjórum frá Belgíu.  Þetta er belgískur Lambic sem bragðbættur er með hindberjum, hann er snarpur, freyðandi og hressandi og mjög lítt humlaður.  Afar spennandi bjórstíll!

Grand Cru :
Þessi belgíski bjórstíll var áður fyrr geymdur í kjallara í einhvern tíma eftir bruggun og svo aðeins tekinn fram er eitthvað sérstakt tilefni gafst til á borð við giftingar, hátíðar og aðrar merkilegar uppákomur.  Grand Cru er rautt öl og oftast mjög alkóhólríkt.  Bjórinn er látinn þroskast lengi í stórum viðartunnum og öðlast við það dálítið mjólkurkennt og súrt bragð.

Gueuze :
Þetta er einn af eðalbjórum Belga sem oft er líkt við Kampavín.  Þessi bjórstíll er búinn til með því að blanda saman gömlum þroskuðum Lambic við ungan Lambic .  Blandan er svo látin endurgerjast í flöskunni í lágmark eitt ár.  Gueuze er oftast í flöskum lokuðum með vírnetuðum korktappa líkt og kampavínsflöskurnar því bjórinn er sér í lagi freyðandi og spriklandi.  Mjög spennandi stíll sem allir ættu að prófa ef tækifæri gefst.

Dæmi - Cantillon Gueuze

Indian Pale ale - Indverskt föl öl :
Þetta er eins konar afbrygði af ensku föl öli sem er afar humlaður bjórstíll.  Í raun er þetta enskt öl sem flutt var til nýlendanna í Indlandi á tímum heimsveldi Breta.  Hátt humal magnið og rausnarlegt alkóhólinnihald gerði það að verkum að bjórinn hélt ferskleika sínum eftir langar siglingar frá Englandi til Indlands.  Þessi stíll var afar vinsæll á meðal breskra hermanna í Indlandi.
 

Irish Red Ale - Írsk Rauðöl:
Írskt rauðöl sem að sjálfsögðu ber rauðan blæ er að jafnaði milt og maltað öl með karamellu tón og nettum humlum.  Þessi stíll er góður "session" eða þambari eins og ég kalla það, þ.e. bjór sem auðvelt er að skola niður í miklu magni.  Léttur oftast í kringum 5%

Dæmi : Ravnsburg Rød

Kölsch - kölski :
Kölski er gamall þýskur bjórstíll upprunninn frá Köln fyrir tíma lagersins.  Þetta er því ekki lager heldur ljóst og stundum gruggugt öl með léttum humlum og dálitlum þurrum blæ.  Frekar alkóhólríkt og ögn mjólkurkennt.

Kriek - kirsuberjabjór :
Þetta er enn eitt belgíska undrið sem gert er úr Lambic sem bragðbættur er með kirsuberjum.  Berin eru marin og sett saman við bjórinn í síðari gerjun.  Afar frískandi og mildur bjór sem oftast liggur í kringum 4% alkóhólin!

Dæmi : Belle Vue Kriek
 

Lambic - villibjór :
Þetta er elsti bjórstíll veraldar og er sá sem kemst næst hinum forna upprunalega bjór hvað bruggunina sjálfa varðar.  Lambic er belgískur hveitibjór sem gerjaður er með villtu geri og örverum úr andrúmsloftinu. Gerjunin fer fram í stórum eikartunnum sem geymdar eru í drungalegum myrkum og köldum kjöllurum.  Lambic verður að innihalda lágmark 30% hveiti til að kallast ekta og er hveitið venjulega ómaltað.  Bjórinn sem úr þessu kemur er frekar flatur, gruggugur, gulur, létt humlaður, froðukenndur og örlítið súr.  Lambic er svo oft bragðbættur með ýmsum ávöxtum svo sem ferskjum (peche), kirsuberjum (kriek) og hindberjum (framboise).  Lambic er alls ekki bjór við allra hæfi en vilji maður fá fortíð í flösku þá verður maður einfaldlega að smakka karlinn.  Flestir kunna þó betur við aðra útfærslu lambics er kallast Gueuze.

Marzenbier - Mars bjór :
Þýskur hátíðarbjór sem vinsæll er á hinum fræga októberfest í Þýskalandi. Þetta er mjúkur, maltaður koparlitaður lager sem bruggaður er í mars og látinn eldast fram í september lok eða byrjun október.  Þýskir og tékkneskir humlar í mjög góðu jafnvægi.

Dæmi: Paulaner Oktoberfestbier, Spaten Oktoberfestbier og Erdinger Oktoberfestbier

Munchener Dunkel :
Þessi dökki  lager er sá lager sem fyrst kom til sögunnar og markaði upphafið að algjörlega nýrri bjórfjölskyldu.  Dunkelinn fæddist í Spaten-brugghúsinu í Munchen í Þýskalandi um miðja 19. öld og vakti strax heimsathygli.  Bjórinn er nokkuð maltaður bæði í nefi og munni en samt í góðu jafnvægi með þýskum eðalhumlum.  Lítið eitt rammur og léttur lager.

Oud Bruin - Gamli brúnn :
Gamli brúnn er dimm rautt og stundum svart öl sem kemur frá flæmsku héruðum í Belgíu og sérstaklega í kringum bæinn Oudenaarde (nefnist líka Oudenaarde bruin).  Bjór þessi er frumgerjaður í langan tíma og svo í enn lengri tíma við síðari gerjun og þá oft í viðartunnum þar sem sýrandi bakteríur komast í hann.  Afraksturinn er afar þroskaður, örlítið súr/sýrður bjór með nokkuð vínlegan karakter.  Í suma oud bruin er bætt kirsuberjum eða hindberjum og heita þeir þá Kriek og Frambosen.  Flöskurnar eru stundum fallega vafðar inn í eins konar smjörpappír!

Dæmi : Liefmans Goudenband

Pale Ale - Fölöl :
Þetta öl var fyrst bruggað í Burton-on-Trent í Englandi á 18. öld og varð víða mjög vinsæll bjórstíll.  Þó nafnið bendi til þess að bjórinn sé ljós þá er hann í raun frekar dökkur eða brons / koparlitaður, hins vegar er hann mun ljósari en hinir svörtu og dökkbrúnu Portarar og Státar sem voru allsráðandi fyrr á tíðum.  Fölölið er vel humlað með talsverðri beiskju og góða fyllingu.  Föl ölið minnir mikið á India Pale Ale en er þó mildara og auðmeltara.  Fínt öl fyrir þá sem vilja prófa IPA en þora ekki að taka skrefið til fulls.

Dæmi: Sierra Nevada Pale Ale

Pilsner :
Pilsner er án efa frægasti og vinsælasti bjórstíll veraldar í dag.  Pilsnerinn er ættaður frá Pilsen í Bæheimi 1842.  Þessi tékkneski bjórstíll tók við af hinum dökka Munchen lager og hefur allar götur síðan verið fyrirmynd annarra lager bruggara í heiminum.  Orðið pilsner þýðir í raun bara ljós lager, en stundum ruglar þetta menn í ríminu.  "Pilsner" ætti maður strangt tiltekið bara að nota um ljósan lager sem er bruggaður á sama hátt og sá upprunalegi og kemur frá tékklandi?

Dæmi um pilsner er Pilsner Urquell

Porter - Portari :
Portari er dökkt og frekar sterkt öl sem upprunalega varð til þegar menn blönduðu saman ódýrum óþroskuðum bjór (mildum brúnum bjór) við dýrari eldri bjór.  Portarinn er með kryddaðan súkkulaði karakter og gerður úr enskum humlum.  Lakkrís rót, súkkulaði malt, svart malt, og ýmislegt fleira eru dæmi um hráefni sem notuð hafa verið í bruggun portara í gegnum tíðina.
 

Quadrupel eða Abt / fjórfaldur :
Í þennan flokk falla sérstaklega alkóhólríkir Trappist og klausturbjórar.  Um er að ræða öl sem er yfir 10% að alkóhóli.  Quadrupel er kopar til föllitaður bjór og með ferskjukeim en einnig eru til dekkri afbrigði sem kallast ABT eins og Westvleteren abt 12.  Abt er með meiri og dýpri ávaxtatón en báðar gerðir eru bragðmiklar og maltríkar en með léttum humlum.  Báðar gerðir eru með lifandi geri í flöskum en abt ber meiri gerkeim.
 

Reyk bjór / Rauchbier :
Þessi þýski bjórstíll varð frægur í Bamberg í norður Bæjaralandi á árum áður.  Bjór þessi er þýskur lager sem bruggaður var á svæðinu en "reyk" viðurnefnið kom vegna þess að maltið sem notað var í bjórinn var þurrkað yfir opnum eldi og fékk því sterkan reyktan karakter fyrir vikið.  Mjög spes bragð hlíst af þessum tilfæringum.
 

Saison - Árstíðarbjór :
Saison sem þýðir einfaldlega "árstíð" er bjórstíll sem ættaður er frá frönskumælandi suðurhluta Belgíu. Bjór þessi var venjulega bruggaður á veturna eða vorin og svo geymdur fram á sumar og drukkinn yfir sumarmánuðina og má því kalla eins konar sumarbjór. Saison bjór þurfti að vera  frekar ríkur á humalinn til að haldast ferskur yfir sumarið en mátti þó ekki verða of rammur því hann átti að vera svalandi á heitum sumardegi.    Árstíðarbjórinn er þekktur fyrir að vera afar gosmikill bjór þar sem gosið safnast fyrir í flöskunni yfir geymslutímann.  Oft á tíðum bættu menn ýmsum kryddum og jurtum við bjórinn til að lífga hann aðeins upp.  Nú á tímum eru afar fá brugghús sem brugga þessa perlu og má segja að stíllinn sé að deyja út.
 

Stout - Stát :
Þessi afkomandi portara er oftast svart eða dökkbrúnt öl sem inniheldur hátt hlutfall ristaðs korns.  Státar eru oft sætir og mjög maltaðir en einnig eru þeir til rammir og þurrir.  Státinn er mjúkur bjór, stundum mjólkurkenndur í áferð og oftast með glæsilega og mjúka froðu.  Algengt er að finna brennt eða lítið út í reykt bragð, kaffi og stundum súkkulaði sér í lagi í blárestina. Meira um stout!

Dæmi um sætan stát er Samuel Smith's Outmeal Stout.

Dæmi um þurran stát er Guinness
 

Trappist Öl :
Aðeins eru til 7 brugghús í heiminum í dag sem brugga raunverulegan klausturbjór, þ.e.a.s bjór sem bruggaður er í alvöru klaustrum af alvöru munkum.  Trappist bendir til þess að hér sé ósvikinn munkabjór á ferð en Trappist nafnið er komið frá munkareglu innan raða St. Benediktusar munka sem kallast Trappist og munkarnir þá Trappist munkar.  Trappist bjórarnir eru : Chimay, Orval, Westmalle, Rochefort, Westvelteren, Achel sem er nýjasti trappistinn og loks La Trappe sem er frá Hollandi.
 

Tripel/Tripple :
Tripel er í raun ekki bjórstíll heldur undirflokkur Trappist- eða Klausturöls.  Tripel á við um belgískt klaustur- (abbey) eða munkaöl (Trappist) en orðið sjálft, "Tripel" sem þýðir þrefaldur er upprunalega komið frá lið í bruggferlinu. Þ.e.a.s Þegar bruggarar notuðu þrefalt meira af malti í bjórinn sinn miðað við hinn hefðbundna "simpel" bjór. Orðið tengist því bruggferlinu að þessu leyti, þ.e.a.s. maltinu í gamla daga sem og þá aðferð sem menn nota til að galdra fram klaustur- eða munkaölið.

Dubbelinn er einnig undirtegund klaustur- eða munkaöls og nafnið líklega tilkomið af sömu ástæðu og tripel.

Tripel er oftast vel gulur eða gylltur að lit og frekar alkóhólríkur (liggur í svona 8% - 12% alkóhóls) á meðan Dubbel er dökkur og léttari á alkóhólinu eða í svona 6.5% - 9%. Það má svo líka benda á quadrupel sem er oftast bragðmeiri bjór en dubbel og tripel og liggur á bilinu 9% - 13%. Quadrupel er dökkur eða rauðleitur bjór.

Dubbel er yfirleitt mildari en tripelinn, hann er vel maltaður með ögn ávaxtakeim t.d. þurrkaðir ávextir (þó ekki eins, og Belgískt sterkt dökkt öl). Biturleika er stillt í hóf en þó koma humlar vel fram. Tripelinn á að hafa stóran þykkan og kremaðan froðuhaus. Hann er frúttaður, og kryddaður með sætum eftirkeim og töluvert þurrari en dubbelinn.

Frægastur tripel bjóra er Westmalle Tripel
 

Weizen/Wheat beer/Witbier :
Hveitibjór er eins og nafnið bendir til bjór sem bragðast eins og hveiti..............eða hvað?  Nei með hveitibjór er átt við að í stað þess að nota eingöngu maltað bygg til að gefa gerlinum sykrur þá er einnig notað hveiti á móti maltinu sem meðhöndlað er á ákveðin hátt líkt og byggið.  Hveitibjórar eru afar svalandi og mildir og alveg ómótstæðileg hressing á heitum sumardegi.   Menn halda oft að hveitibjórar hljóti að vera þungir og matarmiklir sökum þess að í þeim er hveiti og einnig hve gruggugir þeir eru en þetta er samt algjör misskilningur.  Í alla hveitibjóra er svo notaður ölsveppur á borð við Saccharomyces cerevisiae og eru þeir því öl.

Belgar eru frægir fyrir sinn hveitibjór sem kallast witbier (hvítur bjór) en hann er mildur, hvítur að lit eða ljós og gruggugur og ekki með sterkan mikinn karakter.  Oft eru notuð ýmis krydd í bjórinn svo sem coriander, cumin ofl. auk þess sem appelsínubörkur eða sítrus hvers konar er vinsæll.

Dæmi um belgískan hveitibjór er Hoegaarden.

Þjóðverjar brugga einnig afar góðan og vinsælan hveitibjór sem kallast þar í landi weizen eða weissbier.  Bjór þessi er eins og sá belgíski, fallega ljóshvítur eða gulur og mattur (stafar af gerinu sem er í flöskunni og framkvæmir þar seinni gerjun).  Í bragði og lykt má oft greina blöndu krydds og ávaxta (frútt) á borð við banana, negul, perur, epli ofl.  Þjóðverjar hanna líka afar tignarleg hávaxin glös fyrir hveitibjórinn sinn þar sem miðað er að því að taka á móti hinni miklu froðu sem myndast þegar bjórnum er hellt í glas.  Mjög skemmtilegt er að drekka úr svona glasi og menn geta prófað það á Kaffibrennslunni ef þeir panta sér Erdinger.   Oft má sjá letrað "Hefe Weisse" á umbúðum þýska hveitibjórsins sem þýðir að þetta er bjór með gerinu í flöskunni (ósíaður bjór).  Sá bjór er náttúrulegri en sá síaði og hann er líka bragðmeiri og fyllri. 

Dæmi um þýskan hveitibjór er Fransizkaner og  Schneider Weisse

Nokkur orð um bruggferlið
-upp aftur-

Margir telja bruggun bjórs vera einfalt mál miðað við víngerð sem hljóti að vera mun flóknari og nákvæmari vísindi.  Þessu er í raun öfugt farið því tæknilega séð er nóg að pressa vínberin og þá mun gerið sem í hýði þeirra er byrja að gerja sykurvökvann sem er inn í sjálfu berinu. Bruggun bjórs er hins vegar mun flókanari ferli. Skoðum það aðeins nánar.  Eins og með víngerð þá er það sveppurinn (gerið sjá mynd) sem er í aðalhlutverki, hann býr jú til hinn ómetanlega vínanda.....þrefallt húrra fyrir sveppunum!  Jæja en til þess að sveppurinn geri eitthvað þarf að verða honum úti um sykur sem hann svo notar til að búa til vínandann og  gosið, CO2.  Sykurinn eða sykrur eru fengnar úr bygginu með aðferð sem kallast möltun.  Menn segja oft dökka bjóra vera "maltbjóra" (ég gerði það til að byrja með) en í raun eru allir bjórar "maltbjórar" hinir dökku innihalda bara brenndara (dökkt) malt en þeir ljósu.   Möltun byggsins leiðir til þess að úr verður malt, sem kallast grænt malt þar sem aðeins hluti af flóknum sterkjum í korninu hefur brotnað niður í einfaldari sykrur sem gerið getur nýtt við gerjunina.

Græna maltið er svo þurkað við misháan hita eftir því hvaða lit og gerð sóst er eftir. Nú er maltið tilbúið til bruggunar.

Þegar í brugghúsið er komið er maltið sprengt og bætt út í heitt vatn.  Nú hefst stig bruggunar sem kallast mesking þar sem ensím klára að brjóta niður sterkju í einfaldar sykrur.  Á þessu stigi er "bjórinn", ef bjór skal kalla, ekki álitlegur þar sem hann lítur út eins og  blautur hafragrautur, en þetta er jú aðeins byrjunin á ferlinu.  Að meskingu lokinni er sætum vökvanum "wort" sem myndast tappað af og látinn í stóran bruggketil þar sem hann er soðinn til að fá fram tærleika.  Síðan er humlinum (sjá mynd) skellt út í (oftast í áföngum) á meðan á suðu stendur.  Þetta sull er svo kælt og meðhöndlað á ýmsa vegu áður en það er sent í gerjunartankinn þar sem gerið bíður spennt eftir að hefja sitt hlutverk í framleiðslunni. 

Gerjun stendur yfir í um 10 daga þar sem sykrum er breytt í CO2 og vínanda. Að þessari frumgerjun lokinni er grænn bjórinn sendur áfram í millitank þar sem hann eldist og hreinsast í tvær vikur eða svo.  Síðari  gerjun tekur svo við sem getur tekið allt upp í tvær vikur til viðbótar.  Nú er bjórinn tilbúinn til átöppunar en áður en það gerist þarf að huga að koltvísýringnum eða gosinu og stundum er bjórinn einnig síaður.
Gosi er hægt að koma í bjórinn með ýmsu móti, nú til dags er oft koltvísýringi dælt beint í grænan bjórinn sem kemur úr millitankinum, en stundum er smá bjór í fullri gerjun bætt út í bjórinn. Önnur aðferð er að tappa  bjórnum á flöskur áður en gerjun lýkur og þannig loka inni náttúrulegan koltvísýring, og að lokum er svo hægt að setja ögn af  ferskum gersveppi ásamt sykrum út í bjórinn áður en flöskunum er lokað með sama árangri.  Að lokum má nefna að til eru bjórar sem fara í gegnum 3 gerjanir áður en neytandinn kemst í hann, þetta á t.d. við um Duvel.
 

Ekki er bjór nema í glasi sé!
-upp aftur-

Í augum margra skiptir ekki nokkru máli úr hvaða íláti bjór eða hver annar drykkur er drukkinn, bara að hann komist ofan í mallakút á einn eða annan hátt!  Það er auðvitað í lagi , menn hafa sína hentugsemi.  Hins vegar eru til þeir  sem vilja njóta bjórsins til fulls og fá nákvæmlega það út úr bjórnum sem bruggarinn ætlaðist til.  Bruggarinn hannar bjórinn sinn með ákveðna lögun glass í huga t.d. til að rétt magn froðu myndist, til að lengja líftíma gossins í bjórnum og beina lykt að vitum neytanda ofl.  Vilji maður gera þetta rétt þá ber að nota rétt glas.  Flestir finna ekki stóran mun á bjórnum þó hann sé borinn fram í röngu glasi en þó eru margir sem gera það.   Bragð er samt ekki allt þegar matur og drykkur er annars vegar, það er að vísu stór þáttur en útlit og stemning kemur einnig við sögu og að mínu mati er stemningin mjög stór hluti ánægjunnar.  Þetta er eins og með flesta aðra drykki það er mér t.d. ómögulegt að drekka rauðvín úr mjólkurglasi eða kaffi úr freyðivínsglasi hvað þá koníak með sogröri, þó svo að bragðið sé nánast það sama þá er bara eitthvað sem skemmir fyrir. 
Að drekka bjór t.d. úr kaffibolla er bara ekki það sama og að drekka hann úr fallegu glasi þar sem froðan og liturinn fær að njóta sín til fulls og réttur skammtur af lykt skilar sér til neytandans.   Það er ástæða fyrir því að nánast er til sérstakt glas fyrir hverja einustu bjórtegund.

Ég er ekki að segja að ómögulegt sé að njóta bjórs nema með akkúrat rétta glasinu, síður en svo. Hins vegar er mjög gaman til þess að vita að maður er að drekka bjórinn eins og hann á að bragðast þegar maður er með rétt glas.  Svona glös eru samt heldur dýr og oft erfitt að nálgast þau en menn verða þá að reyna að nota  þau glös sem eru til staðar og velja þá glös með svipaða lögun og réttu glösin.  Reyndar skiptir ekki miklu máli hvernig hinir fjöldaframleiddu lager bjórar eru drukknir, þeir bragðast eins í hvaða glasi sem er, það eru aðallega hin flóknu og miklu öl sem menn eru að einbeita sér að.  Það ber þó að hella lager í glært glas svo fegurð hans og glæsileiki fái notið sín.

En af hverju skiptir  lögunin svona miklu máli?  Eins og fyrr segir þá fer það eftir gerð bjórsins og eiginleikum hans hvernig glas hentar best.  T.d. má nefna hin tignalegu þýsku hveitibjórs glös en þau eru há og víkka svo að ofan.  Þessi lögun er ætluð að varðveita hina miklu froðu sem myndast þegar hveitibjór er hellt í glas.  Væri glasið lágt og opið myndi froðan alls ekki njóta sín.  Margir hveitibjórar eru gruggugir og þeir eiga að vera það.  Langa mjóa lögunin stuðlar að því að gruggið (gerið) á auðveldar með að dreifa sér um allan bjórinn þegar honum er hellt rétt.  Hið glæsilega Duvel glas er á sama hátt hannað til að halda sínum efnismikla froðuhaus óskemmdum á meðan neytandinn drekkur úr glasinu og andar að sér hinni ljúfu angan.  Lögunin gerir það að verkum að bjórinn rennur auðveldlega undan froðunni.  
Líkt og freyðivín þá eru svo sumir bjórar eins og t.d. sumir belgísku Lambic bjórarnir sem njóta sín best í háum mjóum glösum sem kallast "fluted glass".  Glös þessi eru keimlík háu freyðivínsglösunum en þeim er ætlað að halda lengur í gosið í bjórnum.  Fallegar gosbólurnar þurfa að ferðast lengri leið upp á yfirborðið og staldra því lengur við í drykknum.  Að auki styrkir mjó hönnunin lykt bjórsins og beinir henni beint að vitum neytandans.

Hinir belgísku klausturbjórar (trappist og abbey) eiga líka sinn stíl af glösum sem kallast bikar eða goblet (sjá orval glas hér að ofan).  Þessi glös eru voldug og afar glæsileg en lögun  þeirra leyfir mikla innöndun af hinni massífu lykt.  Glösin eru vel opin og víð þannig að gosmikill bjórinn hefur gott aðgengi að andrúmsloftinu og á því auðvelt með að mynda fallegan froðuhaus en froðan skiptir svo miklu máli fyrir bragðið í heild.  Bikarinn er líkt og koníaksglasið...maður getur hitað bjórinn upp í höndunum með því að halda utan um botninn og aukið þannig lyktarmassann eða dregið úr upphitun með því að halda um voldugan fótinn.

Ekki eru öll bjórglös úr gleri því til eru postulíns eða steinglös, trébikarar og glös eða krúsir úr málmi.  Slík glös eins og t.d. málmkrúsin eða "tankard" viðhalda hitastigi bjórsins og þar sem þessi gerð bjórglasa er ekki gegnsæ þá er ekki unnt að sjá tærleikann og lit bjórsins heldur verður að treysta meira á lyktar og bragðskynið.  Hér reynir meira á að bjórinn sé virkilega góður þar sem fallegt útlitið er ekki að slá ryki í augu neytandans. 

Það má á þessu sjá að glasalistinn er langur en hef ég hvorki tíma né pláss til að fara ofan í hann allan hér.  Ég vildi því aðeins benda á að úrvalið er mikið og að hér er heilmikil pæling sem liggur að baki.  Glösin eru einnig mikil stofuprýði og oft vel vandað til verksins og tilvalið er að safna þessum gripum.  Ég  reyni t.d.að komast yfir réttu glösin fyrir þá bjóra sem ég held mest upp á.....það er bara svo mikil stemning í kringum þetta, að geta boðið upp á góðan bjór í sínu rétta glasi er  ómetanlegt!   Mér hefur samt reynst erfitt að koma höndum yfir þessi glös því auðvitað fæst ekkert hérlendis nema þá kannski ýmsar gerðir pilsner glasa.  Hins vegar hef ég grafið upp nokkrar heimasíður sem selja glös og læt ég hér flakka eina ameríska.  http://www.vbdw.com/vbdw/glassware.htm -  Sjálfur hef ég ekki verslað við þessa gaura en mér sýnist þeir vera góðir.  Sú síða sem ég hef hins vegar verslað mest við virðist vera horfin?   En nóg um glervöruna!

Að smakka og meta bjór
-upp aftur-

Að smakka bjór er ekkert mál, maður smellir tappanum af og sturtar honum í sig og lætur jafnvel eitt vel útilátið rop fylgja á eftir svona til að undirstrika ánægjuna!   : )  Auðvitað er þetta ein leið og ekkert að henni í sjálfu sér, en fyrir þá sem hafa virkilega áhuga á að staldra aðeins við og koma auga (og tungu) á þá eiginleika sem bjórinn hefur upp á að bjóða þá er betra að fara fínna í þetta.

Bjórsmökkun og mat er mjög einstaklingsbundið, því hver hefur jú sinn smekk, auk þess skynjum við ekki hluti öll á sama máta.  Það sem einhverjum finnst rammur, þurr og vondur bjór getur öðrum þótt hressandi, snarpur og góður bjór. Svo er líka augljóst að við getum upplifað sama bjórinn á mismunandi vegu við mismunandi aðstæður.  T.d. getur rétt stemmning gert mikið fyrir bjórinn og svo ég tali nú ekki um fallegt glas.  Að drekka bjór í snatri á jamminu eða í rólegheitunum heima við kertaljós er alls ekki sami hluturinn.  Prófið t.d. að þamba þungan stát eða dökkan massífan klausturbjór á jamminu og svo síðar í rólegheitunum heima fyrir, þið finnið strax muninn.  Meðlæti getur líka haft sitt að segja, bjór passar betur við suma fæðu en aðra.  Andlegt og líkamlegt ástand vegur einnig þungt, veikur maður upplifir bjór á annan máta en frískur hamingjusamur maður.  Dapur eða reiður maður fær heldur ekki það sama út úr bjórnum og maður í góðu og hamingjusömu ástandi.

Hitastig skiptir líka máli, því ef menn drekka bjórinn of kaldan þá tapast alltaf mikill hluti bragðsins sérstaklega í hinum flóknari öl bjórum.   Persónulega drekk ég allan bjór vel kaldan, mér finnst hann bara bestur þannig, hins vegar á ég það til að prófa lægra hitastig til að virkilega finna hvað bjórinn hefur upp á að bjóða!  Gróflega skipt þá ætti að drekka lager, hveitibjóra og aðra léttari bjóra við lægra hitastig, svona frá 3°C - 12°C en hin þyngri öl, sérstaklega enska ölið við  12°C - 16°C. 

Ágætt er að hafa í huga hvernig tungan skynjar bragð áður en við smökkum bjór.  Bragð er í raun bara byggt upp af 4 grunn þáttum; súru, sætu, beisku og söltu sem svo blandast saman á mismunandi vegu og mynda ákveðið bragð!  Fínt að hafa þetta í huga og hvar á tungunni við skynjum hvert grunnbragð fyrir sig. Beiskt aftast og í efri gómi, súrt aftarlega í hliðum tungunnar, salt framalega í hliðum og svo sætt alveg á tungubroddinum.

Sjálft bjórmatið hefst um leið og við hellum bjórnum í glasið og jafnvel fyrr.  Sumir meta bara bragðið á bjórnum en auðvitað er líka gaman að spá í umbúðirnar.  Sumir bjórar koma í svo girnilegum flöskum að maður er kominn með vatn í munninn áður en flaskan er opnuð.  Oft er þó innihaldið ekki að standast væntingar.  Þegar í glasið er komið skal staldra aðeins við og skoða bjórinn, hvernig er hann á litinn, er hann gruggugur, mattur, tær og er mikið eða lítið af gosi í bjórnum og svo framvegis.  Flestir bjórstílar ættu að vera tærir og hreinir og engar agnir á sveimi en þó skal hafa í huga að hveitibjór á oftast að vera gruggugur og svo eru margir bjórstílar sem hafa þunnt lag af gersvepp við botninn  (t.d. Duvel) og þá er um að gera að þyrla því ekki upp og grugga þannig bjórinn. 

Froðan er líka skoðuð en umdeilt er hvað sé "rétt" hæð á froðuhausnum en það fer alveg eftir bjórstíl og hefð í viðkomandi héraði. Líftími froðuhaussins er líka metinn, froða sem hverfur strax er sumum til ama á meðan öðrum er alveg sama.  Froðan er mikilvægur hluti bjórsins því hún gefur frá sér ilminn sem er stór þáttur í bragðinu!  Ég persónulega vil hafa fallega og endingagóða froðu á mínum bjór.  Froða sem snarkar í og hverfur fljótt ber vott um að lítið malt sé í bjórnum, mikill sykur og nánast of mikið af koltvíoxíði sem gerir bjórinn ögn súran.   Burt séð frá því hvort froða eigi að vera á bjór eða ekki þá á froðan að skilja eftir sig leifar (lace) innan á hliðum glassins þegar drukkið er en ekki hverfa bara eins og dögg fyrir sólu!

Lyktarskynið kemur líka við sögu þegar við smökkum bjór eða önnur matvæli og áður en við fáum okkur fyrsta sopann skulum við þefa aðeins af bjórnum....hvað eigum við í vændum?  Lykt getur verið afar mismunandi og hægt er að finna fjöldann allan af þáttum í lyktinni.  Öl er t.d. oft frúttað eins og ég kalla það en þá á ég við að það er einhver ávaxtakeimur af bjórnum, bananar, perur, epli og þurkaðir ávextir.  Þessi frúttaði ilmur er sprottinn af gerjuninni og fylgir oftar ölinu.  Kornin sjálf sem notuð eru í bjórinn gefa svo af sér annars konar lykt sem of er lýst sem maltað, hnetu, sætt eða kornað ef svo má orða það! : )  Lýsingarorð á borð við krydd (kryddaður), grös (jurtaður), fura (furaður) og fleiri eiga við lykt sem humlarnir gefa. Allt þetta blandast svo saman og skapar "nef" bjórsins eða ilm! 

Jæja þá er loksins komið að sjálfu bragðinu. Þegar hér er komið sögu eru menn orðnir vel spenntir og bragðlaukarnir dansa af tilhlökkun.  Nú er allt tilbúið fyrir smökkun!  Fáið ykkur sopa og veltið honum í munninum til að ná til allra svæða tungunnar.  Reynið svo að nema hvaða þættir eru í bragðinu, er bjórinn rammur, sætur, súr, frúttaður, brenndur, kryddaður og svo framvegis. Eru humlar í góðu jafnvægi við maltið þannig að bjórinn er ekki of sætur eða of rammur (kannski á hann að vera rammur) ?  Hvaða bragð kannast þú við,  finnurðu kaffi, súkkulaði, epli, malt, karamellu, hunang eða eitthvað annað?  Þetta er mjög erfitt og í raun furðulegt hve erfitt er að koma fingri á hvað það er sem maður er að finna!  Í Leffe getur maður t.d. fundið eplakeim ásamt fleiru sérstaklega í eftirbragði. Allt kemur þetta með kalda vatninu og smám saman fer maður að átta sig á að maður er farinn að veiða ýmsar bragðtegundir úr bjórnum og þá er sko gaman.
Bragðið er svo ekki allt, bjór getur líka verið flatur eða of gosmikill, svo er líka mismunandi hve góðan skrokk (body)  hann hefur í munni. Sumir bjórar eru frekar léttir og fyrirferðalitlir, hafa rýran skrokk (light bodied) en aðrið eru þéttir og fullir vexti (full bodied) og maður finnur vel fyrir bjórnum í munninum.  Að lokum kemur svo eftirbragðið sem getur varið í stuttan, langan eða þar á milli ,tíma.  Ef eftirbragð er gott þá viljum við jú að það vari sem lengst.  Það er alltaf ljúft að fá nett og ljúffengt eftirbragð þegar sopanum er lokið...það svona minnir mann á þann unað sem maður var að skola niður og gerir mann svo spenntan fyrir næsta sopa : ).

Að lokum er svo bara að slappa af og njóta bjórsins í heild og muna að allir þessir þættir hér að ofan eru metnir bjórnum til tekna eða lasta allt eftir því hvaða eiginleika MAÐUR SJÁLFUR vill að bjórinn búi yfir.
 

Að geyma eðalbjórinn
-upp aftur-

Sumar bjórgerðir eru eins og vín, þær verða betri með árunum.  Það er því hægt að geyma bjórinn og láta svo tímann vinna með sér og breyta efnasamsetningu bjórsins og um leið bragði og áferð.  Þegar þessi breyting veldur því að bjórinn verður betri þá er um að ræða hentugan bjór til geymslu ekki satt?   Það erfiðasta við að leggja bjór til geymslu er líklega að láta hann vera á meðan á geymslu stendur, þ.e.a.s ekki drekka hann of fljótt. En hafi maður nægan viljastyrkt og getur leitt það hjá sér að innan seilingar liggur unaðslegur mjöður og bíður þess að vera drukkinn, þá er maður kominn vel á veg. Næsta vandamál er svo að velja sér hentugan bjór til geymslu.

Það eru alls ekki allir bjórar sem hægt er að geyma til lengri tíma. Í raun byrja flestir bjórar að skemmast um leið og þeir yfirgefa brugghúsið en þó eru þeir til sem eru vel hæfir til geymslu eins og t.d. margir Belgískir kallar svo sem Lambic, munkaölið og annað sterkt belgískt öl (Belgian strong ale). Ölstílar á borð við Barleywine, Imperial Stout og aðrir árgangsbjórar (Vintage beers) eru einnig nothæfir. Góður geymslubjór þarf því í raun að vera til að byrja með eitthvað spennandi og gott öl í sterkari kantinum og helst með seinni gerjun í flöskunni. Maður veit í raun aldrei hver útkoman verður því það fer alveg eftir ölvalinu, og svo geymsluaðferðinni og tímanum sem getur verið frá 1 ári og upp í 25 ár eða fleiri. Það eru ekki til neinar fastar reglur fyrir hvern og einn bjór og því er þetta meira svona tilraunastarfsemi en það er líka það sem gerir þetta svo spennandi ekki satt?

Best er að kaupa 2 eða jafnel 3 af sömu gerð og drekka einn strax til að fá samanburðinn og um leið afsökun til að drekka bjór. Svo er lágmark að geyma í 1 ár eða lengur. Þá er hægt að opna bjór nr 2 og smakka og meta en láta 3. bjórinn "þroskast" eitthvað lengur. Loks segir maður vinum sínum hjá Bjórbókinni frá hvernig gekk :).

Það er ýmislegt sem þarf svo að hafa í huga þegar leggja skal bjór til geymslu. Hitastig og ljós er okkar versti óvinur (fyrir utan okkar eigin græðgi) og það er nauðsynlegt að halda bjórnum sem mest frá ljósinu því ljósið veldur efnabreytingum milli efnasambanda í humlunum og brennisteini og gerir bjórinn "Skúnkaðan". Þ.e.a.s. hann fær vonda lykt og bragðast eins og þarmagas = SKÚNKUR!

Hitastig þarf að haldast jafnt og í lægri kantinum. Of hátt hitastig styttir líftíma bjórsins á meðan lágt hitastig gerir bjórinn skýjaðan þegar kemur að því að drekka hann eða servera. Þegar bjórinn hitnar dregur aftur úr "skýjun". Bjór sem á að vera tær á að vera tær en ekki skýjaður. Ef hitastig sveiflast mikið á geymslutímanum er hætta á að bjórinn verði varanlega skýjaður.

Bjór sem hefur legið/staðið í geymslu skal bera fram við sama hitastig og hann var geymdur við. Gott er að miða við að sterkari bjór líður best í heitara umhverfi en léttari bjór. Þá er hægt að miða við að sterkur bjór svo sem Tripel, Barelywine og dökt öl geymist við 13 - 16 C, flest venjulegt öl á borð við IPA, lambic ofl við 10 - 13 C og mildari bjór eins og lager og hveitibjór geymist best í kæli við svona 7 gráður.

Að lokum má svo benda á að ekki eru allir sammála því hvort bjórinn eigi að geymast uppistandandi eða liggjandi á hlið. Hins vegar er mikið sem bendir til þess að best sé að láta bjórinn standa. Standandi bjór minkar það yfirborð sem kemur í snertingu við súrefni sem er skemmandi þáttur. Gruggið sest líka betur í standandi bjór og gerir grugglausa hellingu auðveldari þegar þar að kemur. Sumir tala um að korkurinn þorni upp og dragist saman ef hann er ekki í snertingu við vökvann en það er víst alrangt og ef það gerist er það aðeins til marks um gallaðan kork. Bjórflaskan hefur sitt eigið loftslag með rakastigi sem er nóg til að halda korkinum rökum á þeirri hlið sem að bjórnum snýr. Að lokum má svo benda á að flestir bruggarar, þar á meðal Chimay mæla með því að bjór þeirra sé geymdur standandi en EKKI á hlið.

-upp aftur-