|
Ger (Saccharomyces)
Gerið eru töfrar
bjórsins, án gersins væri bjórinn heldur lítilfjörlegur, áfengisslaus og
innantómur. Ger er einfruma sveppur, gersveppur sem brýtur niður
sykur og myndar vatn, kolsýru og vínanda. Þetta köllum við gerjun.
Við gerjun losna einnig önnur efni (esterar, dimetylsulfid og diacetyl) út
í bjórinn sem eiga stóran þátt í bragði og angan.
Flokka má ger í tvær undirtegundir, ölger og lagerger sem notað er til að brugga
öl annars vegar og lager hins vegar, kemur á óvart? Reyndar eru menn
farnir að blanda þessu dálítið saman í dag. Ölgerið,
Saccharomyces cerevisiae er einnig kallað yfirborðsger því það hefur
tilhneigingu til að leita upp að yfirborði bjórsins í gertanknum.
Ölger hrekkur í gang við ca 15º-25º C og er því einnig kallað heitger.
Lagergerið Saccharomyces uvarum, leitar að botni gertanksins og því
kallað undirger. Lagergerið gerjar bjórinn við lægri hitastig og
tekur gerjunin því lengri tíma. Við þessar aðstæður losnar
minna af esterum út í bjórinn og því verður bjórinn bragðminni (lítið eða
ekkert ávaxtabragð) og þægilegri að margra mati. Gerið breytir
einnig fleiri sykrum í vínanda við þessar aðstæður og gefur því þurrari
bjór. Þess vegna er lager látlausari og "hreinni" bjór og er ekki að
flækjast fyrir bragðlaukunum, kostur finnst sumum en óspennandi öðrum.
Til gamans má geta að upphaflega hét lagergerið Saccharomyces
carlsbergensis vegna þess að það var fyrst einangrað í brugghúsi
Carlsbergs í Kaupmannahöfn.
Loks má nefna villigerið. Með villigeri er átt við ger sem
ekki hefur verið einangrað og hreinsað. Bjór sem bruggaður er með
villigeri er látin gerjast með hjálp gers sem er í andrúmsloftinu.
Þessi háttur eða sjálfgerjun er sjaldséð bruggunarferli í dag og er í raun
aðeins stundað að einhverju marki í Senne dalnum í Belgíu. Úr verður
hinn svo kallaði Lambic bjór. Villiger samanstendur aðallega af
Brettanomyces fjölskyldunni en menn hafa fundið amk 30 villigersveppi
í Lambic brugghúsunum.
|