|
Til baka
Duvel konungur bjórsins.
Bjórferð á RisRas 19. febrúar 2005 - eftir Jóhann
Gunnarsson
Bjórsmakk á Stavnsvej
Cuvée De Noel eins og engill í glasi
Oktoberfest 2004
Bjór súkkulaði og
bjálaðir Belgar
Gleðilegan Bjór!
Cuvée De Noel eins og engill í glasi
Bjór súkkulaði og brjálaðir Belgar!
Eins og að drekka vatn. - eftir
RETRO
Besti Bjór Danmerkur. - eftir Frosta
Bud vs Bud!
Øl í Århus
Duvel konungur bjórsins!
bjórbókin 14.03.05
-upp aftur-
Einn
af þeim fáu bjórum sem við Íslendingar höfum aðgang að er
Duvel eða belgíska undrið eins og ég kalla hann stundum sjálfur.
Þó að úrvalið á klakanum sé skelfilegt þá getum við hrósað happi yfir að
geta verslað þennan sérstaka bjór sem á heimsmælikvarða er talinn einn
allra besti bjór veraldar. Nú er reyndar oft svo að menn sem
þykjast sérfróðir á sínu sviði dæmi eitthvað sem eitthvað merkilegt þó
svo að við hin séum ekki sammála. Það er bara svo einfalt, við
erum öll með okkar sérstaka smekk og það er bara ekki hægt að segja
manni hvað manni þykir gott og hvað ekki. Hins vegar má segja að
þegar hver sérfræðingurinn á fætur öðrum dæmir eitthvað sem fullkomið að
þá sé orðið vert að láta sjálfur á reyna. Duvel er að mínu mati
einn sá besti bjór sem hægt ar að komast í í þessari veröld og þá
skiptir engu hvað sérfróðir menn segja. Ég er ekki einn um þessa
skoðun því að fólk sem hefur orðið á vegi mínum og smakkað hjá mér
þessar veigar er flest sömu skoðunnar. Jafnvel hinir dönsku nískupúkar
sem kaupa aldrei neitt annað en ódýrasta lagerinn í Netto taka gleði
sína er þeir smakka Duvel. Já Duvel er spes það er engum blöðum um
það að fletta!
Saga Duvels er löng og skrautleg og má eiginlega segja að hún hefjist í
Belgíu milli heimstyrjaldanna tveggja þegar Jean nokkur De Clerck, sem
þá var virtur bruggmeistari og vísindamaður, reyndi að komast að því úr
hverju hið vinsæla skoska McEwans öl var gert. Öl þetta var látið
gerjast eftir átöppun og hver flaska innihélt því lifandi ger. De
Clerck komst að því að McEwans ölið var gert úr blöndu af um 10 til 20
mismunandi gersveppum og í samvinnu við brugghús nokkurt sem þá var í
eigu Moortgat fjölskyldunnar, einangraði De Clerck nokkrar af
þessum gersveppum. Ræktir þessar voru síðan notaðar í nýjan bjór
frá Moortgat sem var glæsilegt og sterkt dökkt öl. Eftir
heimsstyjöldina síðari fóru hinsvegar dökkir bjórar um heim allan að
lúta lægra haldi fyrir hinum nýju gullnu pilsnerum frá Tékklandi.
Pilsnerinn var nýtt fyrirbrigði og ljósi liturinn spennandi. Þeir
hjá Moortgat lögðust þá í rannsóknir til að mæta þessari nýju eftirspurn
og árið 1970 sviptu þeir hulunni af afrakstri rannsónanna sem var gyllt
útgáfa af hinu dökka öli sínu sem við í dag þekkjum sem Duvel.
Duvel þótti feiknarlega góður bjór og var kærkomin viðbót við bjórflóru
Belgíu. Þetta gullna öl var það fyrsta sinnar tegundar og myndaði
því alveg nýjan bjórstíl sem kallast sterkt belgískt gullöl (golden
strong ale). Í dag tilheyra margar bjórtegundir þessum stíl og
margar þeirra bera svipuð nöfn og fyrirmyndin Duvel sem þýðir djöfull
eins og t.d. Lucifer, Satan, ofl. Nafnið er sagt hafa orðið til
þegar einn af vinnumönnum Moortgat brugghússins mælti eitthvað á þá leið
"þetta er Djöfull í bjórslíki" er hann bragðaði á Duvel við
smakkprufu eina í brugghúsinu. Þessi magnaði drykkur sem
hefur gengið í gengum þrjár gerjanir áður en neytandinn nær til hans
stendur fyllilega undir nafni sínu og maður heyrir menn ósjaldan kalla
upp yfir sig "djöfullinn sjálfur" þegar þeir smakka hann fyrst.
Þegar þetta er skrifað er Duvel ekki lengur fáanlegur á Íslandi en sem
betur fer hefur Djúpalón lofað að hann muni aftur mæta í hillur ÁTVR
þann
1. mai 2005 og þá geta landsmenn aldeilis tekið gleði sína á
nýjan leik og smakkað besta bjór í heimi. Í kringum Duvel eru
heilmiklar pælingar varðandi sjálfa hellinguna í glasið sem er eitt af
því glæsilegasta frá Belgíu. Duvel skal hellt í einni lotu þannig
að maður klári nánast úr flöskunni (þ.e.a.s ef um 33 cl flösku er að
ræða). Skilja skal eftir ca. 1 cm í botni flöskunnar og þar með
sleppa við gruggið sem þar lúrir. Bjórinn á að vera kristaltær í
glasinu og skarta stórum froðuhaus sem varir allan drykkinn. Ef
maður er með Duvel glasið (sem er nánast algjört möst) þá skal hellt
þannig að skilin milli froðu og bjórs liggji við neðri rönd Duvel
nafnsins á glasinu. Það er í lagi undir lok hellingar að halda
flöskunni dálítið hátt yfir glasinu til að mynda almennilegan haus ef
hann hefur ekki myndast. Hausinn á að vera þykkur og fínn og ná
alveg upp að rönd glassins. Svo er bara að njóta vel. Hér í
lokin má svo finna nokkrar
skemmtilegar
staðreyndir um Duvel.
Bjórferð á RisRas 19. febrúar
2005
jóhann gunnarsson 2005
-upp aftur-
Húsavíkur Jóhann bjórsullur bjó að Stavnsvej í Tilst. Hann var mikill
maður vexti og sterkur og allra manna best vígur. Hann hjó báðum höndum
og skaut ef hann vildi og hann vó svo skjótt með sverði að þrjú þóttu á
lofti að sjá. Hann skaut manna best af boga og hæfði allt það er hann
skaut til. Hann hljóp meir en hæð sína með öllum herklæðum og eigi
skemmra aftur en fram fyrir sig. Hann var syndur sem selur. Og eigi var
sá leikur að nokkur þyrfti við hann að keppa og hefir svo verið sagt að
engi væri hans jafningi. Hann var vænn að yfirliti og ljóslitaður, rétt
nefið og hafið upp í framanvert, bláeygur og snareygur og rjóður í
kinnum, hárið mikið, dökkt, og fór vel. Manna var hann kurteisastur,
harðger í öllu, ráðhollur og góðgjarn, mildur og stilltur vel, vinfastur
og vinavandur.

Freyr krúsafyllir var vel auðigur af öli og vænn maður yfirlits en sá
hlutur var á ráði hans að honum óx eigi skegg. Hann var öldrykkjumaður
svo mikill að engi var hans jafningi, vitur og forspár, heilráður og
góðgjarn og varð allt að ráði það er hann réð mönnum, hógvær og
drenglyndur, langsýnn og langminnugur. Hann leysti hvers manns vandræði
er á hans fund kom.

Leirtausþvotta Jói hét frilla hans. Hann var einnig öldrykkjumaður
mikill, kvenskörungur og drengur góður og nokkuð skapharður. Um frillu
sína sagði Freyr krúsafyllir gjarnan: “Ærið mun hann stórvirkur en eigi
veit eg hvort hann er svo góðvirkur.” Er það mál manna að þar hafi honum
ratast rétt á munn eins og endranær.

Bóas þambtryllir var vitrastur maður á Íslandi þeirra er eigi voru
forspáir. Hann var góður vinum sínum en grimmur óvinum. Hann var allra
manna glaðastur og bestur heima að hitta. Og er svo sagt að honum hafi
flestir hlutir höfðinglegast gefnir verið.
Rúnar prómillplógur var allra manna fagrastur og best að sér orðinn um
það allt er honum var ósjálfrátt en það er mál manna að honum hafi allt
verið illa gefið það er honum var sjálfrátt. Og um allar sagnir hallaði
hann mjög til en ló víða frá. Engum manni er Rúnar líkur í hvatleik
sínum og áræði.

Arnbjörn axlafulli var iðjumaður mikill. Hann hafði með sér jafnan mart
manna, lét sækja mjög ölföng þau er fyrir voru og til drykkju mönnum
voru því að þá fyrst höfðu þeir fáa bjóra hjá því sem þurfti til
fjölmennis þess sem var.

Ásmundur hærubjórlangur var mikilleitur, ennibreiður, brúnamikill, nefið
ekki langt, en ákaflega digurt, granstæðið vítt og langt, hakan breið
furðulega og svo allt um kjálkana, hálsdigur og herðimikill, svo að það
bar frá því sem aðrir menn vóru, harðleitur og grimmlegur þá er hann var
reiður. Hann var vel í vexti og hverjum manni hærri, úlfgrátt hárið og
þykkt og varð snemma sköllóttur.

Átti Ásmundur frillu er Hilmar ölsnorkur hét. Hann var norrænn að ætt og
hinna ágætustu manna. Hann hafði stokkið út hingað fyrir valdsmönnum og
þoldi eigi þeirra ójafnað og endemi sem margur annar gildur maður. Átt
er þar líklega við kaupverð á ölveigum. Heyrðist til Ásmundar á kveldi
góðu er þeir áttu saman: “ Far þú eigi Hilmar! Þú hefir haus þunnan en
eg hefi lim þungan.”
Upp rann frostbitinn febrúardagur. Dagur sem hver annar nema nú mátti
kenna sterka ölangan líða hægt og bítandi upp um granir óþreyjufullra
guma er áttu sameggjan eina saman. Eggjan sú bar nafnið Kiddi. Upp stökk
önugur Húsavíkur Jóhann bjórsullur en þráði hann ölið heitt, enda freðin
jörð og napurt svo að með bómull bifhár mátti brjóta. “Illt er að eggja
óbilgjarnan” hvæsti hann og bandaði frá sér vinaatlotum. Mælti þá Freyr
krúsafyllir af bragði “ Sterkar eru bjórsóttir á mér en á sóttum má þó
sitja svo lengi að úr augsýn séu húsfreyjur vorar” Sat svo við og beið
þar til hópurinn saman kom að lokum og varð sem eitt.
Nálgast nú föruneytið fyrri áfangastað en þar skyldu leikar settir með
forvali því er hnýta skildi tveggja bönd um hönd.
Húsfreyjur standa í hlaði og verður einni að orði “ Þeir einir munu
vera, að eg hirði aldrei þó að drepist” Er þá sennilega átt við
áfengisdauða. Af bragði svarar sú er hæst stóð á hólnum “ Hvað bíður
sinnar stundar en ekki mun þeim för sjá til sæmdar verða.”
Nálgast nú smiðju þá er halda átti til fyrst um sinn. Tekur þá Ásmundur
hærubjórlangur sig til og brókar frillu sína Hilmar ölsnork svo illilega
að sá síðarnefndi bregst ókvæða við en nær þó sig að stilla áður en í
óefni fór. “Ekki höfum vér
kvenna
skap,” segir ölsnorkur, “að vér reiðumst við öllu.” Halda þeir við svo
búið inn á ölknæpuna og þegja saman um stund. Dragast að þeim kvonföngin
og þóttu þeir til fríðari manna heyra meðal heldur ófrýnilegra gestanna.
Byrja nú samræður hala og sprunda í millum. Allir fá sinn kvenmanninn
til tals við sig nema Arnbjörn axlafulli, mælir þá stundarhátt Bóas
þambtryllir “ Þó að ykkur þyki Arnbjörn mágur minn ekki skjótlegur mjög
þá er hann þó ekki uppburðarminni um það er til eiginkvenna ykkar heyrir
en þér garparnir.” Sló þagnarskildi yfir vankaðan hópinn og menn settust
að drykkju. “Mæl þú manna heilastur!” Æpir Arnbjörn og lemur í borðið
svo undir tók í kofanum. Vissu menn nú að best væri á sér að sitja er
hann væri kominn í þennan ham.
Gerast þeir nú góðglaðir og tóku heimamenn þaulsetna tali. Spurnir höfðu
heimamenn af drykkjumanni íslenskum er sótt hafði fast í drykkju á
knæpu
þessari. Inntir eftir lýsingum gátu Jótar lýst þar heimfluttum
íslendingi er bjórvembill þótti og blautur mjög en það var hann Júlíus
tremens blautsokkur. Um hann höfðu heimamenn fátt að segja nema þó er
heyrðist í þeim er manna þótti vitrastur af þeim öllum “ Hann var
ósöngvinn og trúlaus, stirfinn og viðskotaillur. Öllum var hann
hvimleiður.” Heyrist þá í verti staðarins “Eitt sinn er hann átti leið
hér um ruddist hann inní bænastund hjá okkur, bólginn í framan af
ofsareiði og myrkum fýsnum og það eina sem hann ruddi útúr sér við
klerkinn var”; “ Þótti mér þá betri siður er menn voru heiðnir kallaðir
og vil eg mat minn en öngvar refjar.”
Á það lögðu menn mikla umræðu hversu hans ofsi hafði niður fallið og
minnist nú margur á fornan orðskvið að skömm sé óhófs ævi.
Dregist höfðu saman til leika tveir og tveir og að því búnu var haldið
til Miklagarðs en þar skyldum menn láta sverfa til stáls. Hitta þeir
fyrir í Miklagarði Rúnar prómillplóg sem lengt hafði eftir föruneytinu
svo um munaði. Stekkur hann í mót þeim með ólátum. “Sé ég kvennaglampa í
augum ykkar! En eitt skuluð þið vita að oft stendur illt af kvennahjali”
Hristu menn haus sinn og þjó yfir þessum ummælum og
gengu á fjalir Miklagarðs. Þar var ölteiti mörg. Var þar talað um
mannjöfnuð hver þar væri göfgastur maður í sveit eða mestur höfðingi. Og
urðu menn þar eigi á eitt sáttir sem oftast er ef um mannjöfnuð er
talað. Gengu menn að Heiðrúnu sem óðar fyllti bikara og krúsir af
dýrustu ölveigum er glöddu og roðuðu glettna guma.
Nú skal segja frá Frey krúsafylli. Hann tók nú að fyllast fast og
gerðist illur og æfur við áhrifin og mjög ójafnaðarfullur. Frilla hans
leirtausþvotta Jói bar hann á höndum sér að þvagskálum og hressti við.
Áttu þeir þar stund í faðmi hvors annars og róaðist krúsafyllir nokkuð
við það. Koma þar að Ásmundur hærubjórlangur og hans frilla Hilmar
ölsnorkur með hranheitum nokkrum. Býðst hærubjórlangur að halda undir
við þvaglát ölsnorks “ því lítið verk er það og löðurmannlegt” Að því
loknu heimtar Ásmundur að undir haldi Hilmar hjá sér. “ Það er kalt verk
og karlmannlegt” mælti ölsnorkur. Að því búnu tók hann greipum báðum
undir hreðjarnar og spyrnti við. Höfðu menn að þessu mikið gaman og
mikið var að þessu hlegið. Þó tók lokuna úr er heimamaður kom inn og
varð litið á aðfarir þessar og mælti “ Þau tíðkast hin breiðu spjótin”
Sitja menn lengi vel eftir kappleikinn og þjóra hraustlega. Ber svo við
að allt í einu átta menn sig á því að einn meðlim hópsins vantar. Taka
menn nú til við talningar. Jú eigi bar á öðru en að einn þeirra vantar.
Heyrast þá hróp mikil og köll innar á knæpunni svo til þeirra hlupu. Er
að skarkalanum kom mátti sjá þar ókennilega veru liggja millum borða
fatalausa með öllu og hraut fast. Varð þá Bóasi þambtrylli að orði “ Hér
er kominn Húsavíkur Jóhann ölsullur og þykir mér raunar skammrifjamikill
vera og liggur ber. En það þykir mér fádæmi hversu lítt hann er vaxinn
niður og fer þetta eigi eftir gildleika hans öðrum.” Var nokkuð hlegið
að þessum atburðum öllum uns dráttarklárar fjórir með dráttartaugar komu
að. Var þá slegið í klárana og haldið heimleiðis. Nokkuð var sungið og
ekki laust við að táp væri allsráðandi og gleðin við völd. Fer svo ekki
frekari sögum af görpum þessum þetta kvöld en raun ber vitni.
Texti eftir Jóhann Gunnarsson
(Húsavíkur Jóhann bjórsullur) 2005
Bjórsmakk á Stavnsvej
bjórbókin 15.01.05
-upp aftur-
Laugardaginn
15.01.2005 var haldið bjórkvöld á Stavnsvej. Þáttakendur voru
nokkrir íslenskir piltar búsettir á Stavnsvej í Danmörku. Kvöldið
fór vel fram og menn voru yfirleitt nokkuð sáttir við bjórinn.
Fyrsti bjór kvöldsins var hinn kvenlegi og gómsæti
Belle-Vue kriek en bjór
þessi er einn af hinum frægu ávaxtabjórum Belgíu og er bruggaður með
kirsuberjum. Það vara gaman að sjá upplitið á þessum fílefldu
fótboltabullum er bjórinn kom á borð...þetta var sko ekki eitthvað sem
alvöru íslenskir karlar drekka. En viti menn, flestir voru bara
nokkuð sáttir við kauða. Næstur á borð var svo Þýskur
hveitbjór frá Franziskaner
(Franziskan er
Hefe Weisen). Hveitikallinn er bruggaður úr hveiti að hluta til og
í munni er hann afar ferskur og svalandi. Ögn sætur á tungu og með
ríkum perukeim. Menn voru nokkuð sáttir við þennan og allir
sammála um ferskleika hans. Sá þriðji var svo enginn annar
en einn af 6 munkabjórum (Trapist) veraldar,
Chimay Rouge. Sá fór aldeilis vel í karlana og menn virtust
varla halda vatni fyrir þessum eðal kalli og ferðirnar á klósettið urðu
nú ansi tíðar. Hann var bæði ljúfengur og alkóhólríkur í
senn.....alvöru karlabjór! Síðasti smakkbjór kvöldsins var svo
annar munkabjór er
Westmalle Tripel nefnist. Sá er í sterkari kantinum (9.5%)
og menn fundu vel fyrir því bæði á tungu sem á sál. Sumum þótti
Westmalle reyndar aðeins of sterkur sem er ögn dularfult þar sem hér
voru hraustir íslendingar á ferð. En smekkur manna er misjafn sem
betur fer. Kvöldinu lauk svo aldeilis ekki með síðasta
smakkbjór...oo neij eftir það gr ipu
menn til síns eigins bjórs sem í flestum tilvikum var einhver lagerinn
og það var þambað fram á rauða nótt. Abbi sló reyndar um sig og
dró upp
Guinnes í svona kranabjórsdós. Dósin var krufin til mergjar
og kranasystemið, sem samanstóð af plastkúlu, skoðað gaumgæfilega.
Þegar allt er saman tekið þá heppnaðist þetta bara vel og menn sem og
bragðlaukar voru ánægðir með nýtt bjórbragð. Bjórinn sem mest
heillaði þetta kvöld held ég að hafi verið Chimay Rouge!
OKTOBERFEST
2004
-upp aftur-
Laggt af stað út í óvissuna
Ferðin
hófst á fallegum sólríkum fimmtudegi kl 13:20 frá Árósum.
Ferðinni var heitið til Billund þar sem Valli átti að slást í för.
Eftir um 30 mín akstur var allt stopp á hraðbrautinni E45. Ferðin
byrjaði sem sagt vel með umferðarteppu sem stóð yfir í 15 mínútur eða
svo.
Loksins leystist úr hnútnum og ég var kominn í Billund kl 15:01 í tæka tíð
til að taka á móti Valla. Frá Billund var ekið sem leið llá niður
í átt að Goslar í þýskalandi. Ferðin gekk vel fyrir utan
umferðarstíflu við Hamburg þar sem við eyddum nokkrum mínútum.
Fyrsti bjór ferðarinnar var opnaður í námd við Hamburg og var það König
Pilsner sem Valli fékk að njóta.
Goslar, litla ævintýrið í Harz
Um kl 22:15 vorum við komnir á Hótelið í
Goslar
sársvangir og bjórþyrstir. Við skráðum okkur inn og hentumst svo
niður í miðbæ í leit að EINHVERJU til að snæða. Goslar er frekar
lítill og aðlaðandi bær og þá sérstaklega miðkjarninn en mannlífið er
frekar lítið svona að síðkvöldi. Við fundum þó að lokum pöbb á
aðal toginu
þar sem við gátum fengið okkur eitthvað í svanginn. Matseðillinn
var mjög mjög stuttur og á þýsku þannig að við vissum ekkert hvað við
vorum að panta okkur. Við enduðum með einhvern smárétt með miní
humrum í einhverri súrri sósu. Voða lítill biti þar. Við
gáfumst upp á ætisleit og ákváðum að fylla mallakúta af bjór í
staðinn....það var nú einu sinni megin tilgangur bjórsins í klaustrunum
í denn. Fyrsti bjór kvöldsins var hræðileg blanda lagers og
sítrónusafa OOOJ. Vorum fljótir að skipta yfir í
Erdinger, Valli fékk sér Erdinger Hefe Weizen og ég Erdinger
kristal.
Á heimliðinni rákumst við á annan pöbb sem var opinn og þar stoppuðum við
og fengum okkur König Pilsner. Þetta var huggulegur lítill
pöbb og stemningin var heimilisleg þar sem allir kúnnarnir virtust
þekkjast vel. Bjórinn var líka fínn, léttur en snarpur og fór vel
í mallakút. Kúnnar og barþjónn virtust vera vel á verði
fyrir umhverfinu því þegar ég stóð upp og hugðist finna salernið varð
uppi fótur og fit þegar ég stefndi í ranga átt. Allir virtust vera
vel með á því hvað ég hafði í huga og það vara gólað og bent á
rétta leið að klósettinu og svo var mikið hlegið. Já
skemmtilegt það vissu sem sagt allir þarna inni að ég væri að fara á
klósettið...eins gott að það var ekki númer 2 í þetta skiptið.
Föstudagurinn
var tekinn snemma og við vorum komnir í miðbæinn um tíuleitið og enn í
ætisleit. Það var glampandi sól og fallegt veður og Goslar
skartaði sínu fegursta með skógivaxin Harz fjöllin í bakgrunni.
Nú var allt önnur stemning í bænum og þröngar göturnar iðuðu af
mannlífi. Á torginu þar sem við höfðum fengið okkur snarl kvöldið
áður var nú kominn útimarkaður með ýmsum kræsingum. Áður en snætt
var hófst mikil leit að litlu brugghúsi sem á að vera í Goslar en það
brugghús er merkilegt fyrir þær sakir að þar er bruggaður afar sérstakur
og gamall bjórstíll sem kendur er við bæinn. Bjór þessi eða Gose
er sjaldséður andskoti og svipar víst eitthvað til hins belgíska Gueuze
en er þó sérstakur á sinn hátt. Það voru mér því AFAR mikil
vonbrigði þegar við komust af því að brugghúsið væri lokað.
Við fundum okkur svo eitthvað að borða, versluðum smá varning og drifum
okkur svo af stað í átt að Rothenburg.
Kartöfluatvikið ógurlega
Ferðin til
Rothenburg gekk vel og við vorum komnir þangað um kl 18:00.
Hótelið, Gullni Fasanin, eða álíka var afar snoturt lítið hótel í svona
ekta "gamaldagskósíhótelstíl". Herbergið okkar var lítið og sætt
og sem fyrr bara með einu stóru rúmi í stað tveggja eins og við
pöntuðum. Á þessum tímapunkti vorum við orðnir afar svangir
og fórum því niður á veitingastað hótelsins. Það virtist í fyrstu
vera afar sætur og huggulegur staður en svo tóku ósköpin við.
Við pöntuðum okkur svínaskanka í bjórsósu með kartöflum og súrkáli.
Þetta var svona lala réttur með afar spes kartöflum, tvær á hvorn disk.
Kartöflur þessar sem voru á stærð við appelsínur voru voðalega skrítnar
viðkomu og minntu frekar á tyggjó en kartöflur. Bragðið var
ágætt en áferðin frekar fráhrindandi. Við átum matinn en urðum
fljótt saddir þannig að við kláruðum hvorugir aðra kartöfluna, hér var
skaðinn skeður. Við kláruðum svo ölið okkar sem að þessu sinni var
afar þægilegur pilsner
Rothenburger Kirchweihbier af krana. Síðan sátum við
bara þarna og spjölluðum í langan tíma án þess að nokkuð gerðist,
þ.e.a.s enginn kom og tók diskana okkar. Eftir dúk og disk kom svo
loks gengilbeinan en hún tók ekki diskana okkar....ooo nei hún skammaði
okkur þess í stað og skipaði okkur að klára matinn okkar. Við
héldum að hún væri bara að gantast og hlógum létt en stúlkan snéri bara
við okkur baki og rauk á brott. Þarna sátum við furðulostnir yfir
hve "grínið" hjá henni virtist ætla að taka langan tíma og þegar hún kom
svo ekki aftur tók óttinn völdin. Þetta var ekkert grín!
Hvað áttum við að gera? Valli brá á það ráð að hringja heim í Jón
bróðir, sem er lærður kokkur, til að bera undir hann vandamál okkar.
Jón svaraði og upplýsti okkur um að í Þýskalandi þá er kartaflan
heilagur réttur, þ.e.a.s. kokkurinn leggur mikið uppúr kartöflunum sínum
og að leifa þeim er hrein óvirðing. NOW YOU TELL US!!!! Hvað
gerðum við svo? Jú við tróðum í okkur öllum leifunum eins og
skömmustulegir smástrákar og biðum átekta. Gengillufsan kom loks
aftur og virtist sátt, hún tók samt ekki diskana fyrr enn eftir að hafa
kíkt undir borð til að fullvissa sig um að kartöflurnar væru komnar í
mallana okkar.
Svalandi svartur og seiðandi!
Jamms
við komumst með naumindum frá borði og röltum í bæinn guðsfegnir yfir að
sleppa lifandi frá þessum hremmingum. Við vorum samt báðir
að springa sem er EKKI gott þegar planið er að drekka bjór.
Hótelið okkar er staðsett steinsnar frá miðkjarnanum og við vorum því
fljótlega komnir í paradís og búnir að gleyma hættulegu gengilbeinunni.
Hvílíkur bær!!!! Það er erfitt að lýsa Rothenburg í orðum, en það
má reyna. Húsin eru eins og klippt út úr ævintýri frá miðöldum og
í þessum þýska playmostíl. Búðirnar eru ekki eins vestrænar og í
Goslar og maður fær á tilfinninguna að fólk komi þarna í rómantískum
hugleiðingum frekar en til að versla og skoða í búðir.
Mannlífið var samt lítið þó að við værum þarna á föstudagskvöldi og
varla pöbb að finna. Þetta þótti okkur undarlegt en við vorum svo
uppteknir við að taka myndir að það kom ekki að sök. Það kom þó að
því að þorstinn
fór
að segja til sín og við fundum okkur því lítinn kósi pöbb sem var fullur
að þýskum bjórunnendum. Þarna fengum við okkur hinn kolsvarta
Mönchshof Schwarsbier sem smellpassaði við stemninguna á þessum
fína pöbb. Eftir snilldar svartbjór og spjall og fullt af myndum
héldum við heim á leið í "mistískri" þoku sem lagðist yfir miðbæinn eins
og mjúkt teppi. Við vorum þeir einu á ferli.
Þegar
við komum heim á hótel mættum við hættulegu gengilbeinunni með bros á
vör. Hún virtist vera búinn að sættast við okkur því hún bauð
okkur bjór á spottprís til að taka með upp á herbergi. Við
pöntuðum okkur því
Oktoberfestbier
frá Paulaner í 1 L krúsum sem við drösluðum með okkur upp. Krúsirnar
voru pínu "scary" en við álitum þetta samt góða æfingu fyrir komandi
Oktoberfest daginn eftir. Bjórinn vakti mikla kátínu uppi á
herbergi en eftir stutt trall fórum við í rúmið til að dreyma um
oktoberfest.
Oktoberfest, hér komum við!
Alkaseltzerinn frá Íslandi virkaði fínt því við vöknuðum báðir óþunnir og
sprækir um kl 9.00. Við snæddum morgunverð og drifum okkur svo af
stað. Við sáum ekki Rothenburg í dagsljósi að þessu sinni enda
ekkert gaman að eiga ekkert eftir síðar. Enn einu sinni vorum við
komnir út á A7 þar sem við ókum á ekki "minna" 120 km/klst. Manni
leið samt alltaf eins og maður væri fyrir því ef maður vogaði sér út á
vinstri akgrein ( til að taka fram úr trukkum á 100 km) þá var strax
kominn brjálaður Bens eða BMW í rassgatið á manni með blikkandi ljós og
det hele. Það var svo skrítin upplifun að sjá alla þessar
glæsikerrur æða fram úr manni á um 200 km/klst. Við komumst
þó á endanum til Munchen rétt um hádegi og fundum hótelið okkar Drei Løven
eða þrjú ljón. Við bókuðum okkur, losuðum okkur við farangur og
rukum af stað í átt að
Wiesn sem er sjálft festival svæðið.
Hvar í ósköpunum er bjórinn?
Þegar við komum fyrst inn á svæðið mætti okkur flóð af fólki í annarlegu
ástandi. Þetta var í raun dálítið sjokk því aldrei hafði okkur
grunað að þvílíkur mannfjöldi tæki þátt í hátíðinni. Svæðið sjálft
er á stærð við 5 fótboltavelli sem er gjörsamlega troðfullt af fólki og
stemningin er á borð við 17. júní og þjóðhátíð í Eyjum margfaldað með
10. Í öðrum enda Wiesn er fullbúið tivoli með rússibönum og
tilheyrandi á meðann h inn
endinn hýsir um 14 "bjórtjöld"
sem líkjast heldur húsum en tjöldum. Tjöld þessi eru útíbú
hinna stóru bjórbruggara í Bæjaralandi (Bavaria) á borð við
Paulaner,
Lövenbrau og
Spaten. Það eru þessi tjöld sem allt snýst um. Hér er
gríðarleg stemning þar sem menn kyrja saman þýska slagara og þamba bjór
úr 1L krúsum. Nautsterkar gengilbeinur, íklæddar þjóðbúningnum,
raða ofan í mannskapinn bjór, kjúklingabitum og svínaskönkum þar til
menn detta niður dauðir. Sumar þessara gengilbeina burðast með 14
krúsir í einu og verði maður á vegi þeirra er manni rutt úr vegi með
tilheyrandi bjórgusum og blótsyrðum. Vilji maður hins vegar fá
bjórinn ofan í sig frekar en á sig þá þarf maður að vera með sæti.
Að fá sæti í þessum tjöldum er hins vegar nánast vonlaust nema maður
komi mjög snemma dags. Það er reyndar hægt að panta sæti en það
þarf að gerast með nokkurra má naða
fyrirvara. Það er svo ekki nóg með það að það sé erfitt að fá sæti
í tjöldunum því að komast inní tjöldin á annað borð er líka nánast
vonlaust því biðraðirnar eru rosalegar. Það var því lítið að gera
fyrir okkur annað en að ráfa um svæðið í leit að röð sem ekki var allt
of löng. Við komumst loks inn á eitt af hinum minni tjöldum
og þar fengum við sæti og BJÓR. Bjórinn sem var
Spaten Oktoberfestbier
var bragðmikill og ferskur og við höfðum það afar huggulegt þarna allt þar
til að okkur var hent út eða hér um bil. Við máttum nefnilega bara
sitja þarna í 1.5 klst. Við gáfumst upp og röltum inn í bæinn
aftur þar sem við fundum okkur pöbb þar sem við gátum fengið okkur eins
mikinn bjór og við vildum. Þar fengum við okkur Franziksaner
Hefe-Weissbier sem kom skemmtilega á óvart með miklum perum og
ferskleika. Rosalegur bjór!
14 klst viðbjóður á A7!
Við vöknuðum daginn eftir, sunnudaginn 3. október og drifum okkur af stað
því framundan var 14 klst akstur upp til Árósa. Án þess að fara
allt of nákvæmlega út í það þá var sá akstur vægast sagt
VIÐBJÓÐSLEGUR......gerum þetta aldrei aftur! Við komum heim til
Árósa um kl 1:30 um nóttina aaaaaaaaahhh!
Fleiri myndir hér!
Bjór
súkkulaði og brjálaðir Belgar
Ferðasaga og ábendingar 1. maí - 4 maí 2003
Lagt úr vör
Kúltur sjokkið
Eltingaleikurinn hefst
Bjórinn
"borðaður"
Brugghús dauðans
Verslunaræðið og nakta pissandi barnið
Himnaríki bjórbumbunnar
Vertu grís eða vertu ekki grís, það er
spurningin
Fullt af bjór, tveir Belgar og einn bíll!
Blauta tuskan
Myndasafn
- stutta útgáfan af ferðinni (kemur innan tíðar)
Lagt úr vör

Ferðin
hófst eins og flestar aðrar ferðir út í hinn stóra heim með flugi til
London Stansted þar sem við tók um 50 mín ferðalag með London express hraðlestinni inn í hjarta
London. Þar tóku á móti okkur hin kátu og lífsglöðu SigJó sem snæddu svo
með okkur á Gili Gulu þar sem matur er serveraður á færibandi. En til að
gera langa sögu stutta (þar sem hér á að fjalla um Brussel) þá átum við á okkur
gat, lestuðumst til SigJó og sváfum í 3 klst áður en við leigubíluðumst í klst
til baka upp á London Stansted flugvöll. Flugum svo þaðan kl 7:30 og
upplifðum okkar stysta flug ever, fluffurnar voru rétt komnar úr
björgunarvestunum þegar aðflug hófst...ekki hægt að kvarta yfir því svo sem.
Kúltur sjokkið
Eins og
heimsborgurum sæmir þá mættum við svo á
Charleroi flugvöll í von um að finna þar
hefðbundinn flugvöll er fylgir hefðbundnum heimsborgum. Þetta litla kríli
var hins vegar svo lítið að Akureyringar mega vera stoltir með sitt. Þarna
rölti maður bara út úr vélinni og inn í lítinn kofa þar sem löng biðröð tók við.
Við vorum að bíða eftir að fá að sýna vegabréfin okkar. Svo var bara að
sækja farangurinn, aðeins 2 pínulitlar handtöskur, og koma sér í rútuna
til Brussel. Sú ferð tók svo um 50 mín í gegnum gríðarlega fallega
gróðursæla sveitina sem við reyndar gáfum lítinn gaum sökum þreytu og brakandi
rútusæta.
Rútan tók okkur svo í gegnum úthverfi Brussels sem við fyrstu sýn virkar alls
ekkert spennandi nema hvað að bjórskilti eru þar á hverju götuhorni. Rútan
stöðvaðist svo loks við lestastöðina Gare du Midi þar sem við tók brjáluð leit
að neðanjarðarlestakerfinu eða Métro/Pré-Métro. Við fundum loks lestarnar
og tókst á endanum að kaupa miða en svo var allt stopp. Einhvern vegin
tekst Belgum alveg að klúðra jafn einföldum hlut og að gera þetta kerfi
skiljanlegt, allstaðar sem maður kemur í stórborg í Evrópu þá er tiltölulega
auðvelt að átta sig á leiðarkerfinu en hér í Brussel er ekki svo. Maður er
svo sem ekki nema einhverjar mínútur að koma sér inn í þetta en þetta er bara
óþarflega flókið. Við fundum svo loks réttan brautarpall og stilltum okkur
þar upp í bið eftir lestinni. Eftir pínu stund fóru að heyrast skruðningar í
teinunum og ljóstýra birtist í fjarska...lestin var
að koma. Við tókum upp föggur okkar og gerðum okkur líklega til að stíga
um borð þegar úr myrkum göngunum birtist þetta líka
litla kríli sem samanstóð af aðeins tveim litlum vögnum og var aðeins örlítið lengri en
strætisvagn. Dyrnar voru svo þröngar að maður rétt komst inn á hlið, þetta
er líklega það sem kallast Pré-Métro eða neðanjarðarlestlingur eins og ég kýs að
kalla það.
Með þessu kríli skriðum við upp norður eftir borginni uns við komum að Gare du
Nord þar sem við
fórum út. Við fundum fljótlega hótelið þökk sé einstakra korta hæfileika þess
sem hér skrifar. Frá Gare du Nord er aðeins 1 mín á fæti að hótelinu
Chao Chow Palace en á þessari
stuttu leið rákumst við samt á óþægilega marga brúna lölla sem og hlandpolla og
stundum mátti sjá heimamenn kasta vatni í næsta skúmaskoti (Manneken
pis tendesar).
Chao Chow Palace
stærir sig af 4 stjörnum og á þær líklega fyllilega skilið
þar sem herbergin voru vel búin og rúmgóð og þjónusta vinaleg og góð svo er líka
HÁRÞURKARI á hverju herbergi. Verðlagið er því í raun furðu lágt en fyrir
2 nætur með morgunmat borguðum við aðeins um 109 pund. Staðsetningin er þó
eitthvað að draga niður verðið því þótt þetta sé aðeins um 15 mín röskleg ganga
niður á
Grand Palace sem er eins konar gamli miðbær
Brussels þá virðist sem við séum stödd í lágstéttar úthverfi. Ásamt hlandpollum og kúk er þarna mikið rusl og frekar skítugt um að litast. Þó má
sjá mikið um glæsilegar nýtísku hallir, sem líklega hýsa banka og stór
fyrirtæki, inn á milli ljótra gamalla bygginga.
Eltingaleikurinn hefst
Eftir
stutt stopp á hótelinu og litla hvíld var haldið af stað út í vit ævintýranna,
tíminn var jú naumur og bjórinn endalaus. Ef menn eru á hóteli í Norður
hluta borgarinnar þá er tilvalið að rölta eða taka metró niður á Rogier
torg en
þar má finna upphaf helstu verslunargötu borgarinnar Rue Neuve sem er
ekki ósvipuð Strikinu í Köben. Tekið skal fram hér að allt er merkt bæði á
frönsku og hollensku en það eru þau tungumál sem flestir tala í þessari
fjölþjóðaborg. Í pistli þessum nota ég aðeins frönsku nöfnin þar sem
franskan er algengari en hollenskan þó litlu muni. Vilji maður versla þá
er þessi gata staðurinn en auk aragrúa af öllum helstu búðum Evrópu má þarna
finna tvær stórar verslunarmiðstöðvar, annað merkt sem city 2 á kortum,
fullar af búðum og veitingastöðum. Verandi bjórtúristar þá er almenn
fataverslun ekki ofarlega í huga en þó er upplagt að hefja ferðina á Rue Neuve
því þar iðar allt af mannlífi og auk þess leiðir gatan mann svo beint niður á
hið ægifagra
Grand Palace eða Miklatorg. Ekki fer þó
mikið fyrir bjórnum á þessari götu en þó má finna þarna kaffihús sem bjóða upp á
einhverja bjóra.
Hægt er að rölta beint niður á Grand Palace og skella sér þar inn á eitt af
mörgum kaffihúsum/börum við torgið og fá sér einn kaldan eða tvo.
Við
skötuhjú röltum hins vegar áleiðis eftir "strikinu" en tókum svo vinstri beygju
eftir Wolvengracht götu og svo til hægri eftir Rue Montagne aus Herbes Potagéres
uns við komum að
La Mort Subite en sá staður er ómissandi heimsó kn fyrir
bjórtúrista, ja sem og aðra túrista ef út í það er farið. Þessi sögufrægi staður,
sem er líklega þekktasta kaffihús Brussel, er frekar einfaldur í
sniðum, aðeins einn langur bar, hátt til lofts og langir háir speglar á veggjum.
Bjórlistinn er skrifaður á speglana en La Mort Subite býður upp á mikið úrval af
belgísku gæða öli á góðu verði ásamt sína eigin framleiðslu eða Mort Subite bjór
(brugghúsið De Keersmaeker er reyndar staðsett NV af Brussel). Fyrir bjórbumbur eins og mig þá var
þvílík geðshræring að koma þarna inn, á hverju borði sátu menn og drukku alls
konar bjór úr þessum fallegu og spennandi glösum sem Belgía er svo fræg fyrir.
Hver einasti bjór var girnilegri en sá á borðinu á undan og við áttum erfitt með
að hemja okkur og að grípa ekki næsta glas og taka sopa. Gott er að fara
bara hægt af stað í svona ferð þannig að ekki fari illa, ótímabær ölvun er ekki
það s em
maður vill á svona stað. Ég mæli fastlega með því að menn fái sér fyrst
eitthvað af léttari ölum Belgíu eða jafnvel lager bara svona til að koma sér af
stað,
ávaxtabjór
er t.d. tilvalin byrjun eða ískaldur
Gueuze. Okkur fannst samt sem áður ekki
tími vera fyrir of mikið lagersull enda er það ölið en ekki lagerinn sem Belgar
eru svo frægir fyrir (þó svo að lager þeirra sé líka góður). Við skelltum
okkur á hinn forna og ferska
Gueuze, Mort Subite
Faro (4%)
handa mér en
Framboise
handa frúnni. Við hreinlega stóðum á öndinni eftir fyrsta sopann, svo
góður var þessi bjór. La Mort Subite þýðir á frönsku skyndilegur dauði en
staðurinn dregur nafn sitt af spili sem mikið var spilað þarna á árum áður og á
ekkert skylt við afleiðingar af drykkju bjórsins þó svo að dauði gæti gert vart
við sig ef menn passa sig ekki. Ég mæli hér með Faro,
Kriek
og
Gueuze.
Eftir tvo
til þrjá bjóra á La Mort Subite er um að gera að tölta af stað, okkur fannst þó
freystandi að vera þarna áfram í svona 3 - 4 bjóra til viðbótar en það hefði
bara endað með skelfingu. Skammt frá Mort Subite er að finna Galeries
Royales St Hubert bogagöngin en þau liggja nánast beint niður á Grand Place.
Þvert á bogagöngin liggur svo Rue des Bouches sem er afar "kósí" lítil
þröng gata þar sem þéttraðaðir veitingastaðir berjast um gestina. Tilvalið
að borða í þessari götu.
Eftir
pínu rölt frá Mort Subite var ekki laust við að þetta litla föruneyti okkar fór
að finna fyrir hungri sem og aðeins of mikilli vímu. Bjórinn var
greinilega farinn að segja til sín enda drukkinn á frekar tóman maga. Við
bremsuðum okkur því af aðeins og fengum okkur í gogg. Langlokur, kók og
vatn með slatta af súkkulaði í eftirrétt, en þess má geta að súkkulaðið er Belgum
álíka kært og bjórinn. Það má því finna litlar búðir á hverju götuhorni
drekkhlaðnar af öllu því súkkulaði sem hægt er að ímynda sér. Mmmmmmmmmmmmmm.
Efir áfyllingu röltum við svo loks inn á hið ægifagra og stórkostlega Miklatorg
eða Grand Place. Torg þetta er með fallegri torgum sem ég hef séð og er
reyndar talið það fallegasta og glæsilegasta í Evrópu og þótt víðar væri leitað.
Glæsilegar byggingar í Gotneskum stíl umkringja allt torgið ásamt fullt af
litlum kaffihúsum og veitingastöðum. Þarna er sko hægt að setjast niður,
drekka bjór og fylgjast með mannlífinu í góðum fíling.
Eftir
þessa mikilfenglegu sjón var kominn tími á næsta bjór. Við hefðum svo sem
getað valið okkur eitt af mörgum kaffihúsum/börum á sjálfu torginu en út frá
torginu liggja einnig margar litlar götur þar sem finna má nokkra af merkustu
börum Brussels. Einn slíkur er hinn gullfallegi og bjarti Le Cirio sem er
aðeins steinsnar frá Grand Place og stendur við kauphöllina á Rue de la Bourse.
Cirio er bjart og gullfallegt kaffihús þar sem hátt er til lofts og stórir
speglar prýða veggi. Þar sem ekki eru speglar hanga ýmsir skrautmunir á
borð við brúður og annað lauslegt. Veggirnir eru svo allir málaðir í litlum krúsidúllum.
Hér er gott að setjast niður og fá sér einn kaldan. Þegar hér var komið
sögu var liðið á daginn og tími til að færa sig í stóru kallana.
Bjórlistinn er ekki langur á Le Cirio en hefur samt að geyma nokkra af
bestu bjórum Belgíu. Prófið t.d. hinn ómótstæðilega Karmeliet eða
einn af munkabjórunum 6 (Trappist).
Bjórinn
"borðaður"
Í
huga flestra er bjór eitthvað sem maður drekkur til að finna á sér eða hafa það
huggulegt á síðkvöldi, færri vita hins vegar að bjór er þetta líka fína hráefni
til að elda úr. Til er aragrúi af réttum/uppskriftum sem byggir á bjór. Bjórinn er þá notaður til að bragðbæta sósur líkt og vín, í
marineringu eða búið er til úr honum krap (sorbet) eða ís svo eitthvað sé nefnt.
Sannar bjórbumbur sem og hefðbundnir sælkerar verða einfaldlega að prófa svona
rétti. Fyrir slíkt athæfi þá er það
In 'T Spinnekopke eða litla köngulóin en
tilvalið er að setjast þar niður í lok dags og njóta góðrar kvöldstundar í
skemmtilegu umhverfi. In 'T Spinnekopke sem á sögu sína að rekja allt
aftur að 1762 er huggulegur frekar dimmur staður sem skiptist í nokkur herbergi.
Á matseðlinum er mjög gott úrval bjórs sem og margir girnilegir réttir.
Þarna er einnig að finna nokkra rétti sem matreiddir eru úr bjór ýmis konar.
Staðsetningin er við Place du jardin aux Fleurs sem er í 7 mín rölti frá Grand
Place. Okkur tókst þó að eyða hátt í klst að finna staðinn en að hluta til
má útskýra
það með lélegu korti og svo að götunöfn eru bæði á frönsku og hollensku sem
getur ruglað mann í ríminu. Þetta tókst þó á endanum og kl að verða 22:30
vorum við sest við borð með Hapkin og Karmelite bjór og biðum
eftirvæntingarfull eftir matnum. Hér fær maður sér bjór með matnum og auðvitað
er tilvalið að láta þjóninn mæla með því sem best passar við. Við mælum
eindregið með svíninu eða Filet Pur de Porc "Carolus" og svo Sorbet -
à la Kriek í eftirrétt sem er þvílíkt ferskt. Eftir að hafa
troðið mallakút út af þessum kræsingum fórum við heim á hótel og rákum
smiðshöggið á þennan fína dag með einum ferskum Belle-Vue kriek fyrir
háttinn ásamt alkazeltser aaaaaaaahh.
Brugghús dauðans
Morguninn
3.maí var tekinn snemma með alkazeltser og svo fylgdi morgunmatur í boði hússins
með. Eftirvæntingin var mikil því förinni var heitið í hið ævaforna og
virta brugghús
Brasserie Cantillon sem er um 100 ára
og notar græjur allt frá 19. öld. Í dag er Cantillon, sem framleiðir um 900
hectolítra á ári, eina brugghúsið í Brussel sem notast við hinar gömlu hefðir
við bruggunina. Brugghúsið er fæðingarstaður hinna dularfullu
Lambic og
Gueuze bjóra
sem Belgar eru hvað frægastir fyrir. Brugghúsið er í um 5 mín lestarferð
frá Grand Place og stendur við Rue Gheudu Straat. Að utan virkar þetta
bara vera geymsla eða bílskúr en þegar inn er komið tekur á móti manni ekta
gamaldags stemning og í loftinu má finna súran mysukeim sem einkennir gueuze og
einnig ilm af eikartunnum og pínu fúkkalykt. Brugghúsið er nú safn sem þó
er einnig lifandi og starfandi brugghús.
Vinaleg kona tók á móti okkur og tók við aurum frá okkur og lét okkur fá litla
bók. Síðan tók við ferð um brugghúsið með bæklinginn sem leiðbeinanda.
Þar sem hér er nær eingöngu bruggaður Lambic bjór sem ólíkt hefðbundnum bjór fer
fram fyrir opnum tjöldum þá er allt voðalega frumstætt og náttúrulegt ef svo má
að orði komast. Hér er það örveruflóran úr andrúmsloftinu sem er látin
gerja bjórinn en það þýðir að bjórlögurinn liggur fyrir hunda og kattarfótum þó
svo að það séu nú aðallega flugur og önnur skordýr sem sækjast í bjórinn.
Á svona stað er ekki notast við skordýraeitur til að hindra að skordýrin drekki
bjórinn heldur náttúrulegan óvin þeirra, köngulóna. Hér er því allt á kafi
í köngulóarvefjum fullum af ólánsömum skordýrum sem ætluðu sér aðeins að lyfta
sér upp með dálitlum bjórsopa eins og við mannfólkið gerum svo iðulega.
Skoðunarferðinni
lauk svo þar sem við byrjuðum en þar var okkur boðið að smakka
100% Gueuze annars vegar og
svo
Kriek hins vegar, en kriek er byggður á Gueuze.
Bjór þessi er mjög spes og á sér enga hliðstæðu í heiminum nema þá kannski
freyðivín já og kannski hinn þýska Gose. Þetta er þurr bjór og afar spriklandi og humlar og malt er
algjörlega fjarverandi. Súr sítrónu, mysu eða ostakeimur í bakgrunni og
svo má greina þá ávexti sem notaðir eru eins og kirsuber í Kriek og hindber í
Framboise. Flest önnur brugghús sem brugga lambic eða gueuze fara ekki
eftir gömlu hefðunum heldur bragðbæta og sæta bjórinn sinn og jafnvel dæla gosi á
flöskurnar. Því miður er lambic nafnið ekki verndað og því er ekki hægt að
sjá hvort maður er að drekka alvöru lambic eða "gervi" lambic nútímans.
Vilji maður vera öruggur þá er það þessi frá Cantillon. Frúin á
"heimilinu" hafði greinilega mjög gaman af áhuga mínum á framleiðslu þeirra og
hún bæði gaf mér fleiri tegundir til að smakka og svo fékk ég alla miða sem þeir
nota á flöskur sínar til að líma í bjórbókina mína. Ekki spillti svo fyrir
áhugi hennar á Íslandi en við komum góðri landkynningu að og ættum í raun að fá
styrk frá einnhverri ferðaskrifstofunni. Eftir þessa ómetanlegu
lífsreynslu kvöddum við og töltum út.
Verslunaræðið og nakta pissandi barnið
Þegar
konan er með í för, sem í sjálfu sér er ekkert nema æðislegt, þá vill oft verða
svo að verslunareðli kvenmannsins fer að segja til sín. Sigrún var
farin að ókyrrast og vildi fá að versla í bara einni búð - ATH hér er verslun
notað yfir fatakaup sem á ekkert skylt við kaup á bjór, glösum eða öðrum
varningi tengt bjórbröltinu. Þar sem ég er jú talinn sanngjarn maður
veitti ég frúnni leyfi til að versla. Við undirbjuggum okkur þó vel og
skelltum okkur inn á hinn glæsilega Falstaff sem er rétt við Grand Place
og hinu megin við kauphöllina miðað við Le Cirio. Þetta er rúmgóður staður
í nokkrum einingum eða litlum sölum og innréttaður í art deco stíl og svo steind
gler og speglar á veggjum. Bjórúrvalið er lítið (miðað við Belgíu) en einn
traustur Westmalle Tripel gerir mann kláran í verslunarslaginn næstu klst
eða svo.
Verslunargatan Rue Neuve er fín til síns brúks en fyrir bjórbumbur er þetta
agalegur staður, það eru engar krár á þessari götu og þau fáu kaffihús sem finna
má þarna servera nánast engan bjór. Nóg er þó af súkkulaði og djúsí
vöfflum á þessari leið. Þessu var vel komið fyrir í litlum mallakút á
meðan frúin fór búð úr búð í trylltri leit sinni af flíkum. Ég er ekki að kvarta
neitt hér en eftir um 2 klst verslunarleiðangar fór að hellast yfir mig
angist...það var bara svo langt síðan síðasti bjór var smakkaður. Verslun lauk
þó fljótlega og ég endaði meira að segja með tvo svakalega flotta nýja boli!
Næsti staður
var svo eitt af helstu táknum Brussel, líkt og Eiffel turninn í París og
Frelsisstyttan í New York þá er
Manneken Pis tákn um lífsandann og frelsi
Brussels. Ekki er þetta þó eins glæsilegt mannvirki og hin fyrrtöldu en
afar frægur er þessi stráklingur engu að síður og hefur lent í ýmsu síðan hann
var steyptur úr bronsi 1619. Flestir kannast við þennan strák sem
venjulega er kviknakinn og heldur um pínulítið manntákn sitt og mígur ofan í
poll eða litla laug. Margir bjórframleiðendur hafa svo notað Manneken Pis
til skreytingar á merkimiðum sínum. Við sérstök tækifæri þá er Manneken
Pis klæddur í föt og þá á hann að pissa bjór í stað vatns. Við Sigrún
vorum greinilega heppin því þegar við fundum strák þá ver hann í þessum líka gay
appelsínugula Humphrey Borgard plast frakka og með hatt í sama dúr. Ekki vitum
við þó hvert tilefnið var að þessu sinni en það gæti tengst heljarmikilli homma
og lesbíu göngu í borginni sama dag, en okkur til mikillar óánægju pissaði
Manninn bara vatni en engum bjór.
Þegar menn hafa fengið nóg af þessum pissandi dreng sem mér finnst nú helst
einkenna ndi
fyrir hina símígandi Belga þá er tilvalið að kíkja við á Poechenellkelder
eða Brúðukjallarann sem stendur beint á móti Mannanum og tælir mann til sín.
Hér erum við að tala um dimman og kósí, frekar innreyktan pöbb sem hlaðinn er
brúðum um alla veggi sem og dóti sem endurspeglar sögu og menningu Brussels.
Manneken Pis leikur einnig stórt hlutverk á þessum stað eins og gefur að skilja.
Þetta er lítill staður og er í raun ekki kjallari heldur gengur maður upp litlar
tröppur og bjórúrvalið er mjög gott hér. Á kvöldin eru leikin sígild klassísk
verk frá Bandaríkjunum sem skapar fína kvöld stemningu. Við prófuð hér
ávaxta lambic frá Lindermans ef ég man rétt, Sigrún fékk sér frambiose og ég
Cassis Lindermans sem er brómberjabjór og afar mikið nammi. Fínir
konudrykkir hér á ferð.
Himnaríki bjórbumbunnar
Restina
af deginum eyddum við á rölti um Sablon torg eða Grand Sablon en þar er að finna
fullt af fínum antík búðum og frekar dýrum kaffihúsum og súkkulaðibúllum.
Þetta er svona snobb torg ef svo má orða það og ríka fólkið hefur gaman af því
að spóka sig þar um. Þegar klukkan fór að nálgast 6 þá tókum við stefnuna
á Rue des Marché aus Herbes Grasmarket (næsta gata við Grand Place) þar sem sá
sem hér skrifar átti stefnumót við lítinn sælureit. Reitur þessi heitir La
Bier Tempel en það er búð sem selur allt sem tengist bjór og gríðarlegt nánast
ógnvænlegt magn af bjór og glösum. Hér getur maður bara staðið tímum saman
og dáðst af fegurðinni. Sem betur fer var Sigrún með í för því ég gat
engan vegin valið hvað ég átti að kaupa heldur gekk ég bara um og kom við hverja
flösku og strauk hverju glasi. Það er að segja þar til Sigrún ræskti sig
og benti mér á að nú væri nóg komið. Ég verslaði einhvern slatta af glösum
sem og 11 bjóra til að taka með mér heim á klakann.
Skjálfandi og sveittur yfirgaf ég svo þennan sælureit og fann strax fyrir
söknuði. Fljótlega fór svo að læðast að mér sá grunur að ég hefði valið ranga
bjóra eða glös og mér leið eins og ég væri á kjörstað og hefði óvart kosið xD.
Úrvalið var svo mikið þarna að nánast ómögulegt var að ákveða sig, þetta var
allt svo lygilegt. Sigrún sannfærði mig hins vegar um að þetta hafi verið
snilldar val hjá mér og minnti mig svo á að ég hafi meira að segja fengið slatta
af glasamottum frítt með.
Ég
tók fljótlega gleðina á ný og við ákváðum að skella okkur á Grand Palace og
setjast þar inn á La Chaloupe D'or. Þetta er svona eins og mörg önnur
kaffihús hér í borg, hlýleg og falleg og ekki nóg með það heldur er hér logandi
arineldur sem skapar fína kósí stemningu. Hér er hægt að kaupa ýmsa smárétti sem
og stærri diska og að sjálfsögðu er boðið upp á bjór að einhverju marki. Með
hverjum bjór sem maður pantar sér hér í Brussel þá fylgir alltaf með lítil skál
með salthnetum eða litlum kringlum og stundum fær maður litla ostakubba ef maður
er heppinn. Hér er tilvalið að fá sér bjór þann sem á sér hvað furðulegasta glas
allra bjóra eða Kwak. Kwakinn á sér sína sögu og nafnið líka en ég nenni
ekki að fara út í .það hér nema þá að sumir vilja meina að nafnið sé til komið
vegna þess að bjórinn tali við mann. Já ef maður þambar þennan andskota á víst
að heyrast “kwak” í restina annars er það nú þannig að flestir bjórar fara að
tala við mann sé drukkið nógu mikið af þeim. Við pöntuðum okkur sinn hvorn
Kwakinn og smárétti með, ég mæli sérstaklega með ostabakkanum sem kemur með
súrum perlulauk, pínulitlum súrum dverggúrkum, salami og svo rótsterku Dijon
sinnepi sem virkilega tekur í en er fínt með bjórnum. Þjónninn kom svo eftir
skamma stund og hellti rösklega í glösin með mikilli natni og einbeitingu, en
hér er alltaf hellt í glösin fyrir mann etfir öllum settum reglum. Oft er hellt
svo skarpt (það á að gera það þannig í sumum tilvikum) að froðan flæðir upp
fyrir glasið og þá er hætt við að eðlið taki völdin og maður reyni að súpa
froðuna áður en hún fer út um allt. Það þykir hins vegar afar óvinsælt og menn
geta hreinlega átt það á hættu að vera húðstrýktir eða rassskelltir á bera
bossa. Ég slapp þó við skrekkinn því þjónninn “minn” lét sér nægja að fnæsa bara
léttilega, hann tók svo tuskuna og þurrkaði glasið og borðmottuna og fór. Það er
afar skemmtilegt að drekka úr Kwak glasinu og reyndar enn skemmtilegra að reyna
að fá hann til að tala við sig. Það er þó vitavonlaust að þamba þennan gaur svo
vel sé, en ég reyndi það þó, nágrönnum okkar á næsta borði til mikillar
skemmtunar. Bjórinn fór auðvitað að miklu leiti aðrar leiðir en í munninn og
kellingarnar á næsta borði skríktu og hlógu að þessum skrítna uppátækjasama
ferðamanni. Þess má svo geta að Kwakinn sagði ekki orð.
Við enduðum þessa bæjarferð með einum ísköldum Jupiler í lokinn og svo skunduðum
við heim með afrakstur dagsins.
Vertu grís eða vertu ekki grís, það er spurningin
Seinna
kvöldið fórum við hefðbundnu leiðina og borðuðum nokkuð venjulegan mat. Ætlunin
var að fara á veitingastaðinn
Bleu de toi sem rómað er fyrir matinn og
rómantískt umhverfi. Verði er líka stillt í hóf. Hins vegar þarf að
bóka þetta með fyrirvara eins og við rákum okkur á "the hard way" en við fundum
samt bara annan stað í sömu götu sem við getum alveg mælt með. Sá staður
heitir
Vert de Gris sem gæti þýtt "vertu eins og svín" sem líklega er
ábending á góðan mat (smbr éttu eins og svín). Reyndar kunnu þjónar þar
litla ensku og allt var skráð á frönsku eða hollensku í matseðlinum. Við
pöntuðum því nánast blindandi en enduðum þó með þetta fína lambakjöt og svo
nauta entrecote. Drukkum svo rautt með til að hvíla bjórinn aðeins og
fengum svo þetta fína súkkulaði moose í tveim litum í eftirrétt. Vorum
samt að panta allt annan eftirrétt, héldum við, en enduðum með þennan sem
var þó þvílíkt góður. Vel sátt við þetta bara.
Fullt af bjór,
tveir Belgar og einn bíll!
Eftir
að hafa étið eins og geltir á Ver de Gris var stefnan tekin á brúðukjallarann
við Manneken Pis. Hér var góð stemning og mikið um að vera en á nánast öllum
borðum sat fólk og sötraði bjór og át snakk eða aðra smárétti með og klassísk
gömul amerísk lög ómuðu í bakgrunni. Þar sem þetta var síðasta kvöldið okkar þá
var ákveðið að taka dálitla rispu í smökkun. Smökkunin fór fram á hefðbundin
hátt með myndatökum og videoupptökum og tilheyrandi skrifum. Bjórinn var
auðvitað himneskur og svo var svo skemmtilegt að með hverjum bjórnum var eins og
maður hresstist allur við. Bjórinn varð líka betri og betri eftir sem leið á
kvöldið en skriftin versnaði hins vegar einhverra hluta vegna. Fljótlega tókum
við svo eftir því að tveir Belgar sem höfðu setið og sötrað alls konar bjór á
næsta borði voru farnir að fylgjast spenntir með athæfi okkar og við og við ráku
þeir upp hlátur og höfðu augljóslega gaman af. Reyndur smakkari sem ég er þá
lét ég svona athygli ekkert á mig fá heldur hélt ég ótrauður áfram. Það kom þó
að því að rótsterkur Cuve de Troll varð bjórinn sem fyllti bumbuna og við
urðum frá að hverfa. Á leið út dró ég mig á tal við Belgana fjörugu og útskýrði
í stuttu máli hvernig í pott væri búið og þeir tóku því vel. Endaði þetta með
því að við spjölluðum heillengi við þessa lífsglöðu menn um heima og geima allt
frá Bjoork okkar Gudmunds og upp í háleitar hugmyndir um hvernig væri hægt að
skapa frið á jörð með rétta bjórnum. Endaði þetta svo með því að þeir óku okkur
heim á hótelið og virtust bara ekki eiga í neinum vanda með að stjórna
ökutækinu. Þetta er víst eitthvað sem Belgar gera eftir jammið enda eru þeir
nánast ónæmir fyrir alkóhólinu og ég mæli mönnum frá því að reyna drekka svona
kvikindi undir borð. Við kvöddum þá félaga Pierre og Alex en þó ekki fyrr en
mér hafði tekist að fá þá til að lofa að líta við á síðuna mína og skrifa inn
bjórdóm.
Kvöldið var svo innsiglað með ísköldu vatni og freyðandi alkazeltser.
Blauta tuskan
Sunnudagsmorgun
var eins og blaut tuska í smettið og maður áttaði sig allt í einu á að þessu
ævintýri var senn að ljúka. Enn var svo margt eftir að gera, eitthvað rétt
innan við 500 bjórar eftir að smakka svo dæmi sé tekið. Við flýttum okkur að
pakka öllu draslinu og drifum okkur svo í bæinn. Sólin skein nú í heiði líkt og
aldrei fyrr og líklega náði hitinn 25 gráðum þegar heitast var. Hausverkur fór
að gera vart við sig en hann var fljótt kveðinn niður með íííííísköldum og
svalandi Belle-Vue Kirek á Gran Palace, þvílíkur afréttari!
Eftir fínan morgunverð og smá sólbað komum við enn einu sinni við í La Bier
Tempel til að gera síðustu innkaupin. Nokkrir súkkulaðimolar voru svo
borðaðir og svo drifum við okkur af stað heim. Sú ferð er svo sem ekkert
merkilega og ætla ég ekki að fara nánar út í hana. Síðasti bjór
ferðarinnar var svo teygaður á
Charleroi flugvelli
og var það hinn eiturspræki St Feuillien hjá mér en Mort Subite Gueuze
hjá frúnni. Ferðin gekk svo bara vel og við komumst heil heim.
Eins og að drekka vatn
Ímyndið ykkur ömmu gömlu á barnum í
hverfinu, klukkan níu um morgun að drekka bjór og borða samloku. Það er frekar
erfitt en mun auðveldara er að sjá fyrir sér brjálað partýdýr sem er að ná sér
niður eftir gott djamm áður en það fer að sofa. Hér á Spáni einskorðast
bjórdrykkja ekki við helgar og því síður við þann gjörning að fara á “fyllerí”
eins og við Íslendingar segjum.
Ég
hef nú ekki verið að velta því sérstaklega fyrir mér í gegnum árin hvort að á
Spáni sé mikil bjórmenning eða hvort þeir séu að framleiða almennilegan bjór,
enda ekki staldrað við lengi í hvert skipti. En nú er ég búinn að vera hér í
Barcelona í bráðum fjóra mánuði og hef ég því komist að ýmsu. Allir kannast við
orðatiltækið að eitthvað sé svo auðvelt að það sé eins og að drekka vatn;
Spánverjar drekka einmitt bjór eins og vatn. Hér fer maður út að skemmta sér og
nei, fólk er ekki með bjór í glasi eins og maður er vanur að heiman heldur eru
það í flestum tilfellum að drekka sterkt áfengi svo sem eins og viský, vodka eða
romm. Auðvitað sést ein og ein bjórflaska en í miklu minni mæli en heima. En
aftur á móti er bjórinn drukkinn með mat og þá skiptir engu máli hvað klukkan er.
Svo er það auðvitað rauðvínið sem er drukkið í ótrúlegu magni enda ódyrt og nóg
af því.
Stundum hefur maður verið að bera saman
drykkjuvenjur Íslendinga og Spánverja og komist að þeirri niðurstöðu að
Spánverjar séu ef til vill á hærra menningarstigi hvað þetta varðar þar sem þeir
drekka með mat og ekki svo mikið að þeir finni sérstaklega á sér. Sem sagt til
að njóta bragðsins. Íslendingar aftur á móti eiga það til að drekka bara til að
verða fullir og halda sig svo flestir hverjir frá áfengi þar til næstu helgi á
eftir. Það er spurning hvort er hollara. Ég held að ég sé búinn að komast að því
að drykkjuvenjur Íslendinga eru mun heilbrigðari. Hér drekka menn nefnilega alla
daga og detta svo líka ærlega í það um helgar. Nú er ég að tala um fólk á bilinu
20 til 35 ára. En ekki er öll sagan sögð. Eftir að hafa sturtað í sig áfengi
allt kvöldið, keyra þeir svo heim án þess að blikna. Já þetta myndum við aldrei
gera heima á Fróni. Annars held ég að mælarnir hjá löggunni hér séu nú stilltir
eitthvað öðruvísi en heima því um daginn var ég í bíl með einum sem hafði
drukkið þrjú rauðvínsglös með mat og fór svo beint að keyra. Þetta telst nú bara
ekki neitt hér en svo var vinurinn stoppaður og látinn blása. Ég var nú alveg
viss um að nú væri hann í slæmum málum en það var nú eitthvað annað. Löggan
sýndi okkur mælinn og þar stóð 0,00. Semsagt hér á Spáni þá skiptir ekki máli
hvort þú ert að drekka 3 glös af rauðvíni eða 3 glös af vatni, ekkert mælist.
En
ég ætlaði nú að tala eitthvað um bjór. Hér í Katalóníu eru Damm bjórarnir (Estrella
Damm, Voll Damm) vinsælastir enda framleiddir hér og Katalónar stoltir af öllu
sínu. Ekki veit ég mikið um fyrirtækið sem framleiðir þessar bjórtegundir og það
virðist vera heilmikið basl að fá eitthvað fram á vefsíðum þeirra sem eru meðal
annars
http://www.volldamm.es og
http://www.dammbier.es. En hér;
http://www.estrelladamm.es er hægt að sjá ansi
skemmtilega Estrella Damm auglýsingu (í pop-up glugga), vert að kíkja á hana til
gamans. Ég tók mig til um daginn og bar saman Voll Damm og Estrella Damm en er
hægt að sjá dóma mína undir “Dómar gesta” hér á síðum Bjórbókarinnar. Við erum
ekki að tala um neina snilldar bjóra en engu að síður eru þeir fínir. Margir
þekkja San Miguel en hann er ekki frá Katalóníu og því minna drukkinn en þeir
sem hér að ofan eru taldir til. San Miguel er mjög svipaður Xibeca sem einnig er
af fjölskyldu Damm bjóra. Svo líkir eru þeir að þegar ég og félagi minn
rugluðumst á glösum sem höfðu að geyma annarsvegar San Miguel og hinsvegar
Xibeca, þá gátum við ekki með nokkru móti áttað okkur á hvað var hvað. En það
segir kannski bara meira um okkar vit á bjórsmökkun en margt annað.
Þótt hér fáist prýðis lagerbjórar þá er Spánn ekki rétti
staðurinn fyrir draumafrí bjóráhugamannsins nema þá að hann láti verðið vega
þyngst þegar staðsetning er ákveðin. Hér fæst eins líters flaska af bjór (“40
ouncer” eins og þeir kalla það í gettóunum í USA) ekki nema frá rétt tæpri og
upp í rétt rúma eina evru sem er vel undir hundrað krónum íslenskum. Á börunum
hækkar verðið auðvitað en er samt ekki hátt. Ég hef alltaf gaman af því að segja
Spánverjunum frá því að á bar heima kosti hálfur líter af bjór 7-8 evrur. Í
stuttu máli sagt þá missa þeir andlitið og fórna höndum enda fáránlegt verð
hvernig sem á það er litið.
Það má segja að bjór hér á Spáni sé ódýr hversdagsdrykkur sem
menn drekka mikið með mat. Ég vil ekki segja að það sé engin bjórmenning hér,
það má færa rök fyrir því að hún sé meiri hér en til að mynda á Íslandi því
hversdagsdrykkur er jú orðinn stór hluti af daglegri menningu. Ég get sagt það
eins og er að ef ég sæi tíu ára gamlan krakka sitja með ömmu sinni á bar og þau
bæði væru að drekka bjór, þá tæki ég líklega ekkert sérstaklega eftir því. Þetta
hef ég reyndar ekki ennþá séð, en aftur á móti sér maður ömmu gömlu oft og
stálpaða afkomendur hennar drekka bjór sem vatn væri.
-
Myndir og texti eftir Björgvin Hilmarsson 2003 - Retro (www.retro.is)
Besti bjór
Danmerkur!!!
Sælir
bjórfélagar
Mér datt í hug að senda ykkur línu og segja ykkur frá brugghúsi sem ég
fór á í gærkvöldi. Staðurinn heitir " Nørrebro
Bryghus" og er á Ryesgade 3 í Kóngsins København. Þeir
brugga sinn eigin bjór og hann er hvergi seldur annars staðar svo ég
viti (það versta er að þeir eru bara með hann á krana þannig að maður
verður bara að sætta sig við að fá ekki meira þegar það er kominn tími
til að halda heim!).
Ég smakkaði 3 af þeirra 8 bjórum og verð að segja að þeir voru hver
öðrum betri. Þessir sem ég fékk mér hétu: New York Lager,
Bombay Pale Ale og Stuykman Witt. Ástæðan fyrir því að ég
smakkaði ekki hina 5 var að þeir voru ekki til hjá þeim núna (sem voru
einu vonbrygði kvöldsins). Ég var nú ekkert sérstaklega spenntur
fyrir lagernum þegar ég fór á barinn til að panta en ákvað að taka
hann með til samanburðar. Ég sé ekki eftir þeirri ákvörðun því þetta
er tvímælalaust besti lager sem ég hef smakkað. Bombay Pale
Ale var næstur í smökkunar röðinni og án þess að vera að
orðlengja það eitthvað frekar segi ég það bara hreint út að
þetta er besti bjór Danmerkur (og þó víðar væri leitað),
fullur af ilmandi humli og endalausir ávextir, í stuttu máli,
fullkominn. Ég þarf ekki að smakka fleiri bjóra, takk fyrir mig
Nørrebro Brughus! Sá síðasti sem ég fékk mér þetta kvöldið var síðan
hveitibjórinn Stuykman Witt, og ef ég á að raða þessum þremur þá verð
ég að setja hann í þriðja sæti en það segir hins vegar ekki neitt um
gæði hans því þetta er afbragðsbjór, ekki ósvipaður Hoegaarden.
En tilgangurinn með þessum skrifum mínum er nú fyrst og fremst að
benda íslenskum bjóráhugamönnum á þetta skemmtilega brugghús sem
tvímælalaust ætti að vera skildumæting á þegar menn eru í
Kaupmannahöfn og þá sérstaklega fyrir bjórbókina sjálfa.
Med Venlig Hilsen
Frosti
- Mynd fundin á netinu,
texti eftir Frosta Jónsson 2004
Bud vs Bud!
17.11.2003
Það hefur ekki farið framhjá neinum sem eitthvað hefur kíkt á bjór
að til eru tveir bjórar sem bera sama nafnið. Annars vegar er um að ræða
Budweiser
frá
Budejovicky Budvar í Tékklandi og hins
vegar
Budweiser frá hinum ameríska bruggrisa
Anheuser-Busch eða A-B. Það er aldrei góðs viti að hafa tvær
mismunandi vörur á markaðinum undir sama vörumerki. Við eru að vísu að
tala um bjór í báðum tilfellum en hins vegar er þessi bjór afar fjarri því
að vera eins.
Framleiðendur þessa bjóra eru einnig á þeirri skoðun að þetta ástand sé
ruglandi og báðir vilja þeir leysa úr þessari flækju. Vandinn er bara sá
að báðir aðilar telja sig vera með betri og upprunalegri vöru og að hin
varan sé því að sigla undir fölsku flaggi. Deilur upphófust fyrst á milli
bruggfyrirtækjanna tveggja í kringum 1870 þegar þau hófu að flytja út
bjórinn sinn út fyrir sín eigin landamæri og inn á sömu markaði.
Síðan þá hafa margir “bardagar” verið háðir í dómsölum hinna ýmsu landa
því hvorugur aðillinn hefur fengið algildan einkarétt á vörumerkinu og
verða þeir því að vinna hvert land fyrir sig ef svo má orða það. Þannig má
Anheuser-Busch selja bjór sinn sem Budweiser í sumum löndum en ekki
annarstaðar, og það sama á við um Budejovicky Budvar.
Nú má spyrja sig, hvort þessara fyrirækja á meiri rétt á að nota Budweiser
nafnið, þ.e.a.s hvor þeirra kom á undan? Þetta er víst ekki svo einfalt.
Anheuser-Busch var stofnað af þýskum innflytjendum á sínum tíma en það var
árið 1876 sem Adolphus Busch (bandarískur bruggari fæddur í Þýskalandi)
tók upp nafnið Budweiser sem honum fannst sérstakt og minna sig á sitt
gamla land sem á þessum tíma var þegar þekkt fyrir sinn hágæða bjór.
Bjórinn átti líka að vera bruggaður í anda hinna þekktu tékknesk/þýsku
pilsner bjóra og var því við hæfi að hafa þýskan hljóm í nafninu.
Budejovicky Budvar brugghúsið sem þá hét reyndar Czechoslovak var ekki
stofnað fyrr en 1895 í bænum Ceske Budejovice. Hins vegar hefur bjórinn
verið bruggaður í Budejovice síðan á 14. öld. Þýska nafnið á bænum er
Budweis og orðið Budweiser þýðir einfaldlega bjór frá Budweis héraði og er
því lýsandi fyrir uppruna bjórsins. Tékkarnir nota því þessi rök til að
réttlæta nafnið sem komið var fram löngu áður en Ameríkanar yfirhöfðuð
voru farnir að brugga bjór. Reyndar var bjór aldrei framleiddur formlega
undir nafninu Budweiser fyrr en Budejovicky Budvar hóf bruggun sína.
Það er því óljóst hver hefur rétt á þessu blessaða nafni og menn verða
bara að gera það sjálfir upp við sig. Í dag eru yfir 40 lögsóknir í gangi
víðs vegar um heiminn en erfitt er að halda tölu á hvort fyrirtækið hefur
undirtökin þessa stundina. Það nýjasta í þessum efnum er hins vegar að
Budejovicky Budvar hafði betur í baráttunni um England og má nú selja sinn
bjór undir sínu nafni.
Øl
í Århus
14.10.2003
Nú
hef ég dvalið hér í Árósum um nokkurt skeið og tel mig vera kominn
eitthvað inn í bjórmenninguna hér. Ég veit svo sem ekki hvort maður
eigi í raun að tala um menningu að ómenningu en hér er bjórinn mjög
fyrirferðamikill í daglegu amstri borgaranna. Menn drekka bjór í
strætó, á röltinu í bænum og jafnvel í kaffipásunni í vinnunni, það er
meira að segja seldur bjór í “kantinunni” í háskólanum. Danir virðast
þó geta stillt drykkju sinni í hóf því ekki fer mikið fyrir rónum eða
ofur ölvuðum partydýrum. Hins vegar er
það aðeins bjór af ódýrustu gerð sem menn eru að þjösna í sig hér og í
þeim skilningi er ómenningin í hámarki.
Danir eru
ekki upp tíl hópa feitt fólk og því virðast þeir luma á einhverri
töfrauppskrift af því hvernig megi komast hjá kaloríunum í bjórnum.
Verandi eitt af stærstu hjólaveldum veraldar þá gæti það haft sitt að
segja um vaxtarlag þjóðarinnar.
Annað sem
ég hef tekið eftir er hve lítið Danir borða af salgæti og gosi, í
staðinn raða þeir í sig gulrótum í tíma og ótíma og drekka vatn með.
Hvað svo sem leyndarmálið er þá virðast stúlkurnar hér samt ekki
komast hjá litlu krúttlegu bjórbumbunum sínum en það er grátbroslegt
að sjá þessar, oft á tíðum, flottu skutlur í nýjustu tísku með berar
litlar bjórbumbur.
Nóg
um það, ég ætla ekki að fara sálgreina heila þjóð heldur langar mig að
reyna leiðbeina þeim sem hyggjast heimsækja þessa notalegu litlu
hafnarborg hvað varðar bjórinn.
Aðgengið
hér að heimsins bjór er ágætt og auðvitað mun betra en heima á
klakanum. Það þarf hins vegar að hafa smá fyrir því að finna hann því
það er engin ein búð sem selur alla flóruna. Maður þarf því að flakka
á milli vilji maður fá það besta sem Árósar hafa uppá að bjóða.
Ef við
byrjum á því augljósa þá fæst bjór hér í öllum matvöruverslunum þó svo
að úrvalið sé mjög lakt. Í hinum ódýrari búðum fær maður pilsnerinn
frá
Tuborg,
Ceres og
Carlsberg og svo fæst ágætur og mjög
ódýr lager frá
Harboe. Sem dæmi má nefna að
Harboe Guldøl fæst á 2.95 DKK flaskan sem er innan við
40 ISK í næstu Netto.
Carlsberginn er aftur á móti
eitthvað dýrari en
Carlsberg Dark sem vann
Ølvag 2003 kostar t.d. um 7.00 DKK.
Vilji maður
betra úrval þá fæst svo ágætt úrval af belgískum bjór, eitthvað af
enskum og svo þýskum bjór í
Magasin sem er á Immervald og
Salling sem er á miðju strikinu.
Báðar þessar búðir eru með gott úrval af bjór en eru því miður í
dýrari kantinum en það er svo sem í lagi ef maður finnur ekki sinn
bjór annarstaðar. Ég mæli samt með því að menn kíki t.d. fyrst í
Føtex sem er skammt frá
Magasin á storetorv eða í
sérverslanirnar
Skjoldbrune og ChasE. Báðar þessar
búðir bjóða upp á vín á frábæru verði og mjög gott úrval af bjór sér í
lagi belgískum.
Skjoldbrune er alveg við storetorv og Chas E er á strikinu.
Ef menn
komast á netið og vilja kaupa bjór í stærri stíl þá er það
www.brygshoppen.dk en þeir bjóða uppá
heimsendingu á Árósasvæðinu og þar er hægt að kaupa belgískan bjór á
kútum.
Í
Árósum eru fullt af kaffihúsum, börum og pöbbum eða hvað þetta heitir
nú allt saman. Flest öldurhús borgarinnar bjóða upp á ýmsan bjór bæði
frá Belgíu, Frakklandi, Þýskalandi og Englandi en langbesta úrvalið
fæst á
Ris Ras sem er sá staður sem bjórbumban í Árósum verður að
heimsækja...þar fæst t.d. Leffe og Erdinger á krana og svo hellingur
af belgískum bjór.
Ef menn
finna svo ekki bjórinn sinn hér í Árósum þá má alltaf leigja sér bíl
og skutlast niður til Þýskalands eða jafnvel
Belgíu.
|