Bud vs Bud!
bjórbókin 17.11.2003
-upp aftur-

-
Það hefur ekki farið framhjá neinum sem eitthvað hefur kíkt á bjór að til eru tveir bjórar sem bera sama nafnið. Annars vegar er um að ræða Budweiser frá Budejovicky Budvar í Tékklandi og hins vegar Budweiser frá hinum ameríska bruggrisa Anheuser-Busch eða A-B. Það er aldrei góðs viti að hafa tvær mismunandi vörur á markaðinum undir sama vörumerki. Við eru að vísu að tala um bjór í báðum tilfellum en hins vegar er þessi bjór afar fjarri því að vera eins.

Framleiðendur þessa bjóra eru einnig á þeirri skoðun að þetta ástand sé ruglandi og báðir vilja þeir leysa úr þessari flækju. Vandinn er bara sá að báðir aðilar telja sig vera með betri og upprunalegri vöru og að hin varan sé því að sigla undir fölsku flaggi. Deilur upphófust fyrst á milli bruggfyrirtækjanna tveggja í kringum 1870 þegar þau hófu að flytja út bjórinn sinn út fyrir sín eigin landamæri og inn á sömu markaði.

Síðan þá hafa margir “bardagar” verið háðir í dómsölum hinna ýmsu landa því hvorugur aðillinn hefur fengið algildan einkarétt á vörumerkinu og verða þeir því að vinna hvert land fyrir sig ef svo má orða það. Þannig má Anheuser-Busch selja bjór sinn sem Budweiser í sumum löndum en ekki annarstaðar, og það sama á við um Budejovicky Budvar.

Nú má spyrja sig, hvort þessara fyrirækja á meiri rétt á að nota Budweiser nafnið, þ.e.a.s hvor þeirra kom á undan? Þetta er víst ekki svo einfalt.

Anheuser-Busch var stofnað af þýskum innflytjendum á sínum tíma en það var árið 1876 sem Adolphus Busch (bandarískur bruggari fæddur í Þýskalandi) tók upp nafnið Budweiser sem honum fannst sérstakt og minna sig á sitt gamla land sem á þessum tíma var þegar þekkt fyrir sinn hágæða bjór. Bjórinn átti líka að vera bruggaður í anda hinna þekktu tékknesk/þýsku pilsner bjóra og var því við hæfi að hafa þýskan hljóm í nafninu.

Budejovicky Budvar brugghúsið sem þá hét reyndar Czechoslovak var ekki stofnað fyrr en 1895 í bænum Ceske Budejovice. Hins vegar hefur bjórinn verið bruggaður í Budejovice síðan á 14. öld. Þýska nafnið á bænum er Budweis og orðið Budweiser þýðir einfaldlega bjór frá Budweis héraði og er því lýsandi fyrir uppruna bjórsins. Tékkarnir nota því þessi rök til að réttlæta nafnið sem komið var fram löngu áður en Ameríkanar yfirhöfðuð voru farnir að brugga bjór. Reyndar var bjór aldrei framleiddur formlega undir nafninu Budweiser fyrr en Budejovicky Budvar hóf bruggun sína.

Það er því óljóst hver hefur rétt á þessu blessaða nafni og menn verða bara að gera það sjálfir upp við sig. Í dag eru yfir 40 lögsóknir í gangi víðs vegar um heiminn en erfitt er að halda tölu á hvort fyrirtækið hefur undirtökin þessa stundina. Það nýjasta í þessum efnum er hins vegar að Budejovicky Budvar hafði betur í baráttunni um England og má nú selja sinn bjór undir sínu nafni.